İSTANBUL (Medyascope) – Japonya Merkez Bankası, küresel enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon baskısını büyütmesi üzerine politika faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkardı. Bu oran, ülkede 1995’ten bu yana görülen en yüksek faiz seviyesi oldu.
Haberin özeti:
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- Japonya Merkez Bankası politika faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkardı.
- Bu oran, Japonya’da 1995’ten bu yana en yüksek faiz seviyesi oldu.
- Kararda küresel enerji fiyatlarındaki artış ve enflasyon baskısı etkili oldu.
- Japonya’da toptan fiyatlar mayısta yıllık yüzde 6’dan fazla arttı.
- Faiz artışı, yenin dolar ve euro karşısındaki zayıf seyrini dengeleme amacı da taşıyor.
Japonya Merkez Bankası, politika faizini yüzde 0,75’ten yüzde 1’e yükseltti. Böylece ülkede faiz oranı 1995’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
16 Haziran’da açıklanan karar, küresel enerji fiyatlarındaki artışın Japonya’da enflasyon baskısını artırdığı bir dönemde geldi. İran savaşı nedeniyle enerji maliyetlerinin yükselmesi, bu yıl bazı merkez bankalarını faiz artışına yöneltmişti.
Japonya, petrol ve doğalgazda büyük ölçüde Ortadoğu’ya bağımlı ülkelerden biri. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki yükseliş, ülkede fiyatlar üzerinde ek baskı yaratıyor.
Japonya’da toptan eşya fiyatları mayısta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6’dan fazla arttı. Bu, son üç yılın en hızlı artışı oldu. Buna karşın ülkede genel enflasyon oranı nisanda yüzde 1,4 seviyesindeydi ve Japonya Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefinin altında kalmaya devam ediyordu.
Japonya neden faiz artırıyor?
Japonya’da faizler, 1990’larda gayrimenkul ve hisse senedi gibi varlık fiyatlarındaki çöküşün ardından sert şekilde düşürülmüştü. Ülkede faizler yaklaşık 20 yıl boyunca sıfıra yakın seviyelerde kaldı. Bu dönemde Japonya, düşük büyüme ve fiyat düşüşleriyle mücadele etti.
Japonya Merkez Bankası, Mart 2024’ten bu yana faizleri kademeli olarak artırıyor. O dönem alınan karar, ülkede 17 yıl sonra yapılan ilk faiz artışı olmuştu.
BBC’ye konuşan ekonomist Jesper Koll, “Yirmi yıllık deflasyonun ardından Japonya artık enflasyonist bir yükseliş döngüsünde” dedi. Koll’a göre kriz dönemi para politikasına artık ihtiyaç kalmadı ve Merkez Bankası “normal para politikasına” dönmek istiyor.
Ancak Japonya Merkez Bankası için tablo kolay değil. Faiz artışı enflasyonu sınırlamaya yardımcı olabilir. Fakat daha yüksek faiz, borçlanma maliyetlerini artırarak hükümet ve şirketler üzerindeki yükü de büyütebilir.
Yen üzerindeki baskı
Faiz artışı kararında Japon yeninin diğer büyük para birimleri karşısındaki zayıf seyri de etkili oldu. Yen, son dönemde dolar ve euro karşısında baskı altında kalmıştı.
Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan işletme profesörü Ulrike Schaede, “Yenin fazla ucuz olduğu ve para birimini güçlendirmenin zarar vermeyeceği yönünde bir his vardı” değerlendirmesinde bulundu.
Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, enfekte karaciğer kisti nedeniyle hastanede tedavi gördüğü için bu haftaki toplantıya katılamadı ancak Ueda, son aylarda faiz artışına daha olumlu yaklaşan mesajlar vermişti.
Ueda, bu ayın başında yaptığı açıklamada, fiyatlarda yukarı yönlü risklerin ekonomik faaliyetlerdeki aşağı yönlü risklerden daha ağır bastığı sonucuna varılması halinde, politika faizini artırmanın artı ve eksilerinin kapsamlı şekilde tartışılması gerektiğini söylemişti.
Başbakan Sanae Takaichi ise kamu harcamalarının artırılmasını destekleyen bir siyasetçi olarak biliniyor ve daha önce faiz artışı fikrine mesafeli yaklaşmıştı. Ancak geçen yıl göreve gelmesinden bu yana Japonya Merkez Bankası’nın faizleri yükseltme yönündeki adımlarını kamuoyu önünde eleştirmedi.
Son artış, Takaichi’nin göreve gelmesinden bu yana yapılan ikinci faiz artırımı oldu.
Japonya’da faiz oranı yüzde 1’e yükselse de hâlâ diğer büyük ekonomilerin gerisinde. ABD ve İngiltere’de faiz oranları yüzde 3’ün üzerinde bulunuyor. Buna rağmen uzmanlara göre Japonya’daki bu adım, küresel para politikasında yavaş bir yeniden hizalanmanın işareti olabilir.
Kaynak: BBC
