İSTANBUL (Medyascope) – Hindistanlı “hamamböceği” aktivisti Sonam Wangchuk, Hindistan Başbakanı Narendra Modi hükümetine karşı geniş çaplı protestolara dönüşen sınav kağıdı skandalı nedeniyle açlık grevindeydi. Hintli aktivist Wangchuk, grevini 26. günde sonlandırdı.
Hindistan’da milyonlarca öğrenciyi etkileyen sınav skandalına karşı 26 gündür açlık grevinde olan Aktivist Sonam Wangchuk, hükümetten gelen güvencelerin ardından eylemini sonlandırdı.
Ülkede Narendra Modi yönetimine karşı kitlesel protestoların sembolü haline gelen bu direniş, önemli bir kazanımla noktalandı.
Wangchuk, Modi’nin iki üst düzey bakanı tarafından şartlarının karşılanacağına dair söz aldıktan sonra Delhi’deki açlık grevini sonlandırdığını duyurdu.
Hastane yatağından çektiği bir videoda Wangchuk, Hindistan Parlamentosu’nun milyonlarca öğrencinin başarısız olmasına neden olduğu iddia edilen sınav skandalında sorumluluk alacağına dair söz verdiğini söyledi. Hükümetin ayrıca üniversite giriş sınavı kağıtlarının sızdırılmasının ardından intihar eden öğrencilerin ailelerine tazminat ödeneceğine ve Delhi’deki kitlesel protestolara katılan öğrenciler hakkında dava açılmayacağına dair güvence verdiğini belirtti.
26 gün boyunca aç kalan Wangchuk, videoda zayıf görünse de neşeliydi. Wangchuk’un 26 günlük eylemini sonlandırmasının ardından Başbakan Modi, aktiviste doktorların tavsiyelerine uyması ve kaybettiği sağlığına kavuşması dileklerini iletti.
Protestoları başlatan Hamamböceği Janta Partisi (CJP), 20 Temmuz Pazartesi günü 10 binlerce kişinin katıldığı parlamento yürüyüşünde polis şiddeti gören öğrencilerle dayanışma amacıyla ülke çapında gösteri çağrısında bulundu.
Hindistan’da protestolar nasıl başladı?
18. yüzyıldan kalma astronomik gözlemevi ve başkentin en bilinen protesto alanı olan Jantar Mantar’daki protesto, Hindistan’da eğitim reformları talep eden Hamamböceği Janta Partisi (CJP) adlı çevrimiçi bir hareket tarafından başlatıldı.
Abhijeet Dipke tarafından kurulan CJP’nin protesto çağrıları, tıp fakültesine giriş sınavı sorularının sızdırılması üzerine mayıs ayındaki sınavın iptaliyle başladı. Sınav iptali, iki milyon öğrenciyi etkiledi ve 12’den fazla öğrencinin intiharı ile ilişkilendirildi. Dipke, açlık grevinin bitmesi hakkında konuşarak, “Sonam’ın fedakarlığının boşa gitmesine izin vermeyeceğiz” dedi.
Partinin acil talebi ise Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifası. Partinin talebi, Başbakan Modi’nin yönetimine karşı nadir görülen bir meydan okuma gösterisi olarak kabul edildi. Pradhan istifa etmeyi reddederek, CJP ve destekçilerini “ülkenin ilerlemesine inanmayan, yıkıcı unsurlardan oluşan B takımı” olarak nitelendirdi.
Sonam Wangchuk kimdir?
Himalayaların ücra bir bölgesi olan Ladakh’tan gelen saygın bir eğitimci ve iklim aktivisti Wangchuk, protestoya 29 Haziran’da katıldı ve süresiz açlık grevine başladı.
Kendisini Hindistan bağımsızlık lideri Mahatma Gandhi’nin takipçisi olarak tanımlayan Wangchuk, şiddetsiz protesto felsefesine inandığını ve tıpkı Gandhi gibi açlık grevini hükümetin vicdanını uyandırmak için kullandığını söyledi.
Açlık grevi, Gandhi tarafından Hindistan bağımsızlık mücadelesinde defalarca kullanıldı ancak Gandhi’nin en uzun açlık grevi 21 gündü.
Aslen makine mühendisi olan Wangchuk, aktivizm geçmişinde Ladakh’ın iklim değişikliğine uyum sağlaması için çalışmalar yaptı.
Mühendisin en çok tanındığı inovasyonu, kubbe şeklinde Budist anıtları olan “stupa”lardan esinlenerek oluşturduğu yapay “buz stupası”nı geliştirmesi. Bu buzul kış boyunca su depoluyor ve çiftçilerin suya en çok ihtiyaç duyduğu geç ilkbaharda serbest bırakıyor.
Çalışmalarının ona kazandırdığı birçok ödül arasında Asya’nın en yüksek onuru olarak kabul edilen Ramon Magsaysay Ödülü de yer alıyor. Ayrıca aktivist, Aamir Khan’ın 2009 yapımı “Üç Aptal” filminin de esin kaynağıydı.
Wangchuk, Ekim 2025’te hükümetin onu halkı protestoya kışkırtmakla suçlaması sonucu tutuklanmıştı. 170 gün hapis yattıktan sonra yetkililerin hakkındaki suçlamaları düşürmesiyle serbest bırakıldı.
Hissedilen sıcaklığın 46 dereceye çıkmasına rağmen binlerce insan, CJP ve Wangchuk’a destek göstermek için Jantar Mantar’da toplanmaya devam ediyor.
Derleyen: Cemre Sanlav
