ADIYAMAN (Medyascope) – Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3,5 yıl geçmesine rağmen Adıyaman’da deprem kaynaklı sorunlar devam ediyor. Kentte orta ve ağır hasarlı toplam 2 bin 773 bina hâlâ yıkılmayı beklerken, Medyascope’a konuşan İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adıyaman Temsilcisi Tuncay Kaya, “Adıyaman’da her yer şantiye. Depremzedeler hâlâ barınma, altyapı ve güvenli konut sorunlarıyla mücadele ediyor” dedi.
Kentin önemli bir bölümünde yıkım, yeniden inşa ve altyapı çalışmaları sürerken TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adıyaman Temsilciliği Yönetim Kurulu Üyesi ve İMO Adıyaman Temsilcisi Tuncay Kaya, Adıyaman’ın hâlâ büyük bir şantiye görünümünde olduğunu söyledi. Kaya, deprem sonrası sürecin yalnızca konut yapımıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Ağır ve orta hasarlı binalar bekliyor
6 Şubat depremleri sonrasında Adıyaman’da 20 bin 557 bina ağır hasarlı olarak tespit edildi. Bu binalardan bugüne kadar 17 bin 670’inin yıkımı tamamlandı. Ancak 324 ağır hasarlı bina mahkemelik, 2 bin 85 ağır hasarlı bina ise hâlâ yıkılmayı bekliyor.
Orta hasarlı olarak belirlenen 4 bin 196 binadan ise 688’inin akıbeti belirsizliğini koruyor. Ağır ve orta hasarlı olup yıkılmayı bekleyen toplam bina sayısı 2 bin 773’e ulaşıyor.
Yıkım ve hukuki süreçlerin uzamasının depremzedelerin yaşamını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Kaya, şöyle konuştu:
“Mahkeme süreci devam eden binalarla ilgili hak sahipliği ve yeni uygulamalardan yararlanma konusunda yaşanan belirsizliklerin giderilmesi gerekiyor.”
“Adıyaman’da her yer şantiye”
Deprem sonrası yalnızca binaların değil, kentin altyapısının da ağır hasar gördüğünü belirten Kaya, konut yapımında gösterilen seferberliğin altyapı ve yol çalışmalarında aynı ölçüde görülemediğini dile getirdi:
“Altyapısı tamamen çökmüş bir şehirde altyapı çalışmalarının bir ayda veya bir yılda tamamlanması beklenemez. Bütçesi belli olan belediyelerin deprem gibi olağanüstü bir yıkımın ardından tek başına altyapı yükünün altından kalkması mümkün değil. Deprem bölgesindeki belediyelere özel ve ek bütçeler oluşturulması zorunludur.”
Barınma sorunu hâlâ gündemde
Kaya, Adıyaman’da deprem sonrası en temel sorunlardan birinin barınma olduğunu söyledi. Kent genelinde TOKİ ve Emlak Konut tarafından yapılan konutların teslim edilme oranının yüzde 91 seviyesinde olduğunu belirten Kaya, İndere’de teslim edilmeyen konutlara dikkat çekti:
“İndere’de 16 bin 500 konut yapıldı, ancak yüzlerce konut hâlâ tamamlanarak teslim edilmedi. Bu durum depremzedeler açısından yeni bir belirsizlik yaratıyor.”
“18 bin lira taksit, depremzede kiracıları küstürdü”
İndere’deki konutların bir bölümünün sosyal konut kapsamında kuraya dâhil edildiğini hatırlatan Kaya, açıklanan fiyatların özellikle depremzede kiracıların başvurularını etkilediğini vurguladı:
“450 bin TL’ye ev sahibi olan depremzedelerin ardından, kiracı depremzedelere yaklaşık 4 milyon TL + KDV bedelle konut sunulması vatandaşlar açısından ciddi bir mali yük. Yaklaşık 18 bin TL’ye ulaşan aylık taksitler depremzedeler için ağır bir yük. Aynı bölgede yaklaşık 10 bin TL’ye kiralık ev bulunabiliyor. Sosyal konut modeli depremzedelerin ekonomik gerçekleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmeli.”
Yerinde dönüşümde hakediş krizi
Adıyaman’da bir diğer önemli sorunun ise “Yerinde Dönüşüm” projelerinde yaşandığını belirten Kaya, birçok projenin yarım kaldığını söyledi.
Özellikle 2025’den bu yana yaşanan hakediş ödemelerindeki sorunların, hem depremzede vatandaşları hem de inşaat sektöründeki iş insanlarını ciddi şekilde zor durumda bıraktığını ifade eden Kaya, yaşanan sıkıntıların kent ekonomisine de doğrudan yansıdığını söyledi.
Kaya, Adıyaman ekonomisinin deprem sonrasında ciddi darbe aldığını ve şehrin ekonomik hareketliliğinin durma noktasına geldiğini belirtti.
Adıyaman’ın çarşısı da yarım kaldı
Kaya, kentte ticari hayatın da yaralandığını belirterek, Adıyaman Çarşı Projesi’nin tamamlanamamasının esnafı olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Çarşı Projesi’nin dört etap olarak planlandığını ancak yalnızca bir etabının gerçekleştirildiğini belirten Kaya, sözlerini şöyle tamamladı:
“Esnaf bir yandan yüksek kiralarla mücadele ediyor, diğer yandan müşterilerin ve ticari hareketliliğin azalması nedeniyle işleri daha da zorlaşıyor. Adıyaman Çarşı Projesi mutlak suretle ve ivedilikle yapılmalıdır. Şu an ‘Çarşısız Adıyaman’ desek deyim yanlış olmaz. Ortada bir çarşı yok.”
3,5 yıl sonra tablo
Adıyaman’da 6 Şubat depremlerinin ardından geçen 3,5 yıla rağmen ortaya çıkan tablo, depremin yalnızca binaları değil, kentin sosyal ve ekonomik hayatını da uzun yıllar boyunca etkilediğini gösteriyor.
2 bin 773 binanın hâlâ yıkılmayı beklemesi, altyapı ve yolların devam eden çalışmaları, barınma sorunları, yüksek konut maliyetleri, Yerinde Dönüşüm’de yaşanan hakediş problemleri ve yarım kalan Çarşı Projesi, Adıyaman’ın deprem sonrası toparlanma sürecinin henüz tamamlanmadığını ortaya koyuyor.
Depremzedelerin beklentisi ise artık yalnızca yeni binaların yapılması değil; güvenli konut, sağlam altyapı, yaşanabilir bir kent, güçlü bir ekonomi ve geleceğe güvenle bakabilecekleri bir Adıyaman’ın yeniden kurulması.
