İSTANBUL (Medyascope) – Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi çarşamba günü yüzde 5,54 değer kaybetti, devre kesici sistemi ilk kez saat 16.04’te devreye girdi. Düşüşün merkezinde Pusula Portföy’ün bazı fonlarındaki ödeme temerrüdü yer aldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi perşembe sabahı acil toplandı. SPK da yedi portföy şirketinin fonlarını TEFAS’ta işleme kapattı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, 16 Eylül Çarşamba günü yüzde 5,54 kaybetti. Endeks, günü 13.122,58 puandan kapattı. Önceki kapanışa göre 769,72 puan geriledi. Gün içinde en düşük 12.817,01, en yüksek 13.877,35 puanı gördü.
Satış baskısı öğleden sonra belirgin şekilde hızlandı. Kayıplar yüzde 6’yı aşınca Borsa İstanbul’un devre kesici sistemi devreye girdi. Kurum, devre kesicinin saat 16.04.32’de tetiklendiğini duyurdu. Pay piyasası ile VİOP’taki pay ve endeks sözleşmelerindeki işlemler bu sırada geçici olarak durdu.
İşlemler yirmi dakikalık aranın ardından saat 16.24’te yeniden başladı. Bankacılık endeksi gün içinde yüzde 8’i aşan bir düşüş gördü, günü ise yüzde 6,38 kayıpla tamamladı. Holding endeksi yüzde 6,48, en sert kaybı yaşayan finansal kiralama ve faktoring endeksi ise yüzde 9,74 geriledi. Devre kesici sonrası gelen alımlarla endeks kısmi bir toparlanma yaşadı.
Düşüşün arkasında Pusula Portföy’deki temerrüt var
Sert satışların temelinde, Pusula Portföy Yönetimi’nin bazı fonlarında yaşanan ödeme sorunu bulunuyor. Şirket, 15 Eylül’de Kamuyu Aydınlatma Platformu’na gönderdiği açıklamada, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu ile İkinci Para Piyasası Fonu’nda temerrüt oluştuğunu duyurdu. Şirket, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“İlgili fonlar hesabına işlem yapılan aracı kurumlar ile mutabakatlar ve likidite yönetim süreci devam etmektedir.”
Bu gelişmelerin yaşandığı dönemde Pusula Finans Holding, temel şartlarda daha önce anlaşmaya vardığı Tera Grubu’na devrolma sürecindeydi. Ancak devir işlemi, temerrüt açıklamasının yapıldığı gün itibarıyla hukuken ve fiilen tamamlanmamıştı. Tera Grubu bu nedenle, fonların yönetim ve sorumluluğunun kendilerine henüz geçmediğini açıkladı ve likidite sorununun kendi finansal yapılarıyla ilişkilendirilmemesini istedi.
Finansal İstikrar Komitesi toplandı, tedbirler açıkladı
Piyasalardaki hareketlilik üzerine, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi ikinci kez bir araya geldi ve 17 Eylül sabahı saat 08.00’de toplandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, toplantı sonrasında piyasa hareketliliğinin sınırlı sayıda fon şirketindeki kredi ve likidite sorunundan kaynaklandığını belirten bir açıklama yayımladı.
Bakanlık, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Borsa İstanbul’un ve sermaye piyasalarımızın işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmamaktadır. Sorun, fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaşmakta olup geçici ve yönetilebilir niteliktedir.”
Komite, likidite sıkışıklığını gidermeye yönelik tedbirleri de değerlendirdiğini, bu tedbirlerin ilgili kurumlarca süratle uygulanacağını duyurdu. Bakanlık, piyasa bozucu eylemlerde bulunanlar hakkında düzenleyici kurumların yetkilerini kullanacağını belirtti.
Bakanlık, vatandaşlardan yalnızca resmi açıklamaları dikkate almalarını isteyerek şöyle dedi:
“Komitemiz gelişmeleri yakından takip edecek ve kamuoyunu gelişmelerden düzenli olarak bilgilendirecektir.”
Toplantının ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, repo fonlamasında ve bankaların borçlanma limitlerinde yeni düzenlemelere giderek teminat iskonto oranlarını da güncelledi.
SPK, yedi portföy şirketinin fonlarını TEFAS’ta işleme kapattı
Sermaye Piyasası yeni tedbirler açıkladı. Kurul, yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonları hedef aldı. Bu şirketlerin TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonları, alım ve satım yönünde işleme kapatıldı.
SPK kararında adı geçen yedi şirket şöyle: Tera Portföy Yönetimi AŞ, Pusula Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, A1 Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ.
Kurul, açıklamanın devamında bazı yatırım fonlarının tasfiye ettirilmesine de karar verdi. Tasfiye yöntemini SPK belirleyecek.
Kredili işlemlerde özkaynak oranı yüzde 20’ye çekilebilecek
SPK, kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinde bir düzenlemeye daha gitti. Kurul, asgari özkaynak koruma oranının geçici olarak esnek uygulanmasına karar verdi. Bu oran normalde yüzde 35 olarak uygulanıyor.
Buna göre aracı kurumlar, kendi risk politikalarına uygun olması şartıyla asgari oranı düşürebilecek. Kurumlar, müşteri taleplerini de mümkün olduğunca gözetecek. Aracı kurumlar, 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar asgari özkaynak oranını yüzde 20 olarak uygulayabilecek. Söz konusu esneklik, belirtilen süre boyunca ve ikinci bir duyuruya kadar geçerli olacak.
Tasfiye edilen fon listesi için buraya tıklayabilirsiniz.
