İSTANBUL (Medyascope) – ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasında enerji ateşkesi ilan etti ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, “Benim için yeni bir haber” diyerek anlaşmadan haberdar olmadığını söyledi. Trump’ın açıklamasının ardından Rusya’nın Ukrayna’daki enerji tesislerini vurması da ateşkesin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasında enerji ateşkesi ilan etti. Trump, 11 Ekim Pazar günü yaptığı açıklamada “enerji ateşkesinin” derhal yürürlüğe girdiğini belirtti, anlaşmanın kapsamına veya nasıl uygulanacağına ilişkin herhangi bir ayrıntı paylaşmadı.
Trump’ın enerji ateşkesi açıklaması Ukrayna yönetiminde şaşkınlık yarattı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy Axios’a yaptığı açıklamada, böyle bir ateşkesin yürürlüğe girdiğini ilk kez duyduğunu söyledi. Zelenskiy daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya’nın da saldırıları durdurması halinde Ukrayna’nın anlaşmaya uymaya hazır olduğunu belirtti.
Zelenskiy, “Ukrayna, Rusya’nın enerji tesislerini hedef almamaya hazır. Rusya’nın da aynı şekilde davranmasını ve ABD Başkanı’nın bu konuda mutabakata varmış olmasını bekliyoruz” dedi.
Rusya yönetimi ise Trump’ın duyurduğu anlaşmaya ilişkin henüz açıklama yapmadı. Dolayısıyla iki ülkenin gerçekten bir ateşkes üzerinde uzlaşıp uzlaşmadığı belirsizliğini koruyor.
Zelenskiy: “Ateşkes açıklamasından sonra enerji tesislerimiz vuruldu”
Trump’ın duyurusundan kısa süre sonra Ukrayna’dan yeni saldırı haberleri geldi. Zelenskiy, Rusya’nın başkent Kiev’deki bir elektrik santralini insansız hava aracıyla hedef aldığını, saldırının elektrik kesintilerine yol açtığını açıkladı.
Zelenskiy, saldırıların zamanlamasına dikkat çekerek “Bunların hepsi ABD Başkanı’nın enerji ateşkesi açıklamasından sonra yaşandı” dedi.
Rusya ve Ukrayna aylardır karşılıklı olarak enerji altyapısını hedef alıyor. Moskova, vurduğu tesislerin Ukrayna ordusuna destek sağladığını ve bu nedenle meşru askeri hedefler olduğunu savunuyor.
Kiev ise Rusya topraklarının derinliklerindeki petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını, Kremlin’in savaşı finanse etme kapasitesini azaltma stratejisinin parçası olarak görüyor.
Karşılıklı saldırılar her iki ülkede de enerji arzını olumsuz etkilerken 11 Ekim Pazar günü Ukrayna’nın iki kentinde düzenlenen saldırılarda altı kişi hayatını kaybetti. Rusya’nın Belgorod bölgesinde bir kişi, Rus işgali altındaki Donetsk bölgesinde ise bir kişi İHA saldırılarında öldü.
Trump’ın Rusya ile yaptığı dizel anlaşması neden tartışılıyor?
Enerji ateşkesi açıklamasının arka planında, Trump yönetiminin Rusya ile kısa süre önce vardığı tartışmalı dizel anlaşması bulunuyor.
ABD yönetimi, Rusya’dan dizel ithalatına yönelik yaptırımları geçici olarak gevşeterek Rus yakıtının Amerikan ve küresel piyasalara girmesinin önünü açtı. Trump, yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde ABD’deki akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi hedefliyor.
ABD’nin İran ile savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın aksaması, küresel petrol ve özellikle dizel fiyatlarını artırdı. Pompa fiyatlarındaki yükseliş ve bunun enflasyona etkisi, Trump yönetimi üzerinde siyasi baskı oluşturuyor.
Trump, Ukrayna’nın Rus petrol tesislerine düzenlediği saldırıların yakıt arzını olumsuz etkilediğini savunarak Kiev’deki bu saldırıları durdurmasını istiyor. Ukrayna ise Rusya’nın petrol gelirlerinin savaşın finansmanında kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.
Zelenskiy, Washington’ın Moskova ile yaptığı anlaşmayı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e verilmiş bir “hediye” olarak nitelendirdi. Avrupa’dan da benzer itirazlar yükseldi. İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rus dizeline yönelik yaptırımların gevşetilmesine karşı çıktı.
ABD’de Cumhuriyetçiler de Trump’a karşı
Dizel anlaşması yalnızca Avrupa’da değil, ABD Kongresi’nde de tepki çekti. Aralarında dört Cumhuriyetçi ve üç Demokratın bulunduğu yedi senatör, anlaşmanın Rus enerji ürünlerinin ithalatını yasaklayan Amerikan yasalarıyla çeliştiğini belirterek Trump yönetimine kararından dönme çağrısı yaptı.
Senatörler ortak açıklamalarında, “Kongre’nin tutumu açıktı: Rusya, Ukrayna’ya yönelik saldırganlığına ve NATO müttefiklerimizi tehdit etmeye son verene kadar ABD, Rusya’dan petrol ithal etmemeli” ifadelerini kullandı.
Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise Rusya ile yapılan anlaşmanın Amerikan vatandaşlarının hayatını tehlikeye atacağını savundu.
Reuters’ın aktardığına göre senatörlerin itirazı, Rusya’ya uygulanan yaptırımların gevşetilmesinin Moskova’ya yeni bir gelir kapısı açabileceği endişesine dayanıyor.
Kaynak: BBC
