İSTANBUL (Medyascope) – COP31’de çerçeve karar metnindeki fosil yakıt maddeleri müzakereleri tıkıyor. Panama, fosil yakıtlara yer vermeyen bir kararı tek başına da olsa bloke edeceğini söyledi. Fransa, Belçika, İsveç, Yunanistan ve Finlandiya’nın da aralarında bulunduğu 10’dan fazla ülke Panama’ya destek verdi. Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Ümit Şahin, tıkanıklıkları, ikinci taslak metni ve konferanstan çıkabilecek sonuçları değerlendirdi.
COP31’de fosil yakıtların geleceği, müzakerelerin önündeki en büyük anlaşmazlık başlıklarından biri haline geldi. Panama, fosil yakıtlara yer vermeyen bir çerçeve kararını tek başına kalsa bile engelleyeceğini açıklarken Fransa, Belçika, İsveç, Yunanistan ve Finlandiya’nın da aralarında bulunduğu 10’dan fazla ülke Panama’nın tutumuna destek verdi.
Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Ümit Şahin, müzakerelerdeki çıkmazı, ikinci taslak metni ve COP31’den çıkabilecek olası sonuçları değerlendirdi. İşte COP31’de yaşanan uzlaşı krizi…
İklim Eylem Ağı ikinci taslağı eleştirdi
Meral Tosun, programdan önce 130 ülkede örgütlü ve 500’den fazla kuruluşu temsil eden İklim Eylem Ağı’nın bir açıklama yaptığını aktardı. Tosun, taleplerin genel olarak aynı olduğunu söyledi:
“Genel olarak talepler aynı. Çıkan taslak kararda finansmana dair, enerji dönüşümüne dair ve uyum ve adaptasyona dair herhangi bir şey olmadığı ve bu konuda beklentinin olduğunu söylüyorlar. Pek çok kurumdan temsilci vardı, toplumsal cinsiyet adaleti üzerine çalışanlar da vardı.”

Ümit Şahin, COP’larda kararların 197 ülkenin uzlaşısıyla alındığını ve her ülkenin kararı engelleme gücü olduğunu söyledi. Şahin, Panama’nın tıkanıklığı yaratmadığını, görünür hale getirdiğini belirtti:
“Tıkanıklığın tam ortasına parmak bastı Panama. Panama aslında tıkanıklık yaratmadı. O tıkanıklığı görünür hale getirdi. Şimdi COP’larda, biliyorsunuz, Amerika’yı da dahil ederseniz 197 ülke var. Bu ülkelerin her birinin burada eşit bir söz hakkı var.”
“Fosil yakıtlar olmayan karar tek başıma da olsa bloke edilir”
Şahin, Panama Çevre Bakanı’nın bir gün önce bir toplantıda “petrol mafyası” ifadesini kullandığını anlattı.
Bakan, ülkelerin geleceğini yok eden petrol şirketlerine hayran kalındığını söyleyerek “Stockholm Sendromu” benzetmesi yapmıştı. Şahin, Panama’nın bununla kalmadığını söyledi:
“Çok güçlü bir konuşma yapmıştı. Ama bununla kalmadı, yani retorikte bırakmadı ve dedi ki Panama: ‘Ben eğer fosil yakıtlar olmayan bir şekilde bu COP kararı çıkarsa bunu tek başıma da olsa bloke edeceğim.’ Ama dediğiniz gibi sonra yanına birkaç ülke aldı.”
Dört kritik karar bekleniyor
Çerçeve kararın zorunlu olmadığını hatırlatan Ümit Şahin, kritik kararları dört başlıkta sıraladı. Şahin, azaltım çalışma programının uzatılmasının kabul edildiğini, diğerlerinde ilerleme olmadığını söyledi:
“En kritik olanlar adil geçiş mekanizmasının çıkması, iklim finansmanı çalışma programının çıkması, azaltım çalışma programının devam etmesine dair bir kararın çıkması bir de küresel adaptasyon amacının Addis Ababa’ya, yani COP32’ye taşınmasına dair bir kararın çıkması. Onun içinde de adaptasyon finansmanının geçmesi. Dört tane kritik karar var.”
Karar çıkmazsa COP “çöker”
Hiçbir kararın çıkmaması halinde Antalya’daki iki haftalık toplantının sonuçsuz kalacağını söyleyen Şahin, bu durumu “çökme” olarak tanımladı:
“Çökmenin çeşitli yolları var tabii. Hiçbir karar çıkmazsa, taraflar hiç anlaşamazsa bis yapılabilir. Bu tarihte bir kere oldu. COP6’da tekrarlandı, COP6 bis oldu. COP31 bis olabilir. Ama bu inşallah böyle bir şey olmaz.”







