

Ezidiler, ağırlıklı olarak Irak’ın kuzeyinde yaşayan, kökeni çok eski dönemlere uzanan bir etnik-dini topluluktur. Ezidilik, hem bir inanç sistemi hem de kültürel bir kimlik olarak tanımlanır. İnanç, geleneksel olarak doğumla kazanılır ve dışarıdan geçiş kabul edilmez.
Köken ve tarih
Ezidiliğin kökleri Mezopotamya’nın kadim inançlarına dayanır. Zerdüştlük, eski Mezopotamya dinleri ve tasavvufi yorumlarla tarihsel temaslar içerir. Dini bilgiler büyük ölçüde sözlü gelenek yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Ezidiler tarih boyunca farklı dönemlerde baskı, sürgün ve şiddet yaşamışlardır.
Yerleşim alanları
Ezidiler günümüzde başlıca şu bölgelerde yaşamaktadır:
Irak (özellikle Sincar ve Ninova çevresi)
Suriye
Türkiye (tarihsel olarak Mardin, Batman ve Şırnak çevresi; günümüzde nüfus oldukça azalmıştır)
Ermenistan ve Gürcistan
Avrupa ülkeleri (özellikle Almanya’da geniş bir diaspora bulunmaktadır)
İnanç sistemi
Ezidilik tek tanrılı bir inanç olarak kabul edilir. İnanca göre Tanrı evreni yaratmış, yönetimini yedi kutsal meleğe bırakmıştır. Bu melekler arasında Tavus Meleği merkezi bir konuma sahiptir. Ezidilikte belirli ibadetler, dualar ve kutsal günler vardır. İnancın en kutsal mekânı Irak’taki Laliş Vadisi’dir.
Toplumsal yapı
Ezidi toplumunda geleneksel olarak dini ve sosyal rollere dayalı bir yapı bulunur. Şeyhler, pirler ve müridler bu yapının ana unsurlarıdır. Bu yapı özellikle evlilik ve toplumsal ilişkilerde belirleyici olabilmektedir.
Yakın dönem
2014 yılında Irak’ta yaşanan IŞİD saldırıları sırasında Ezidiler ağır kayıplar vermiş, çok sayıda kişi öldürülmüş veya yerinden edilmiştir. Kadınlar ve çocuklar kaçırılmış, topluluk büyük bir travma yaşamıştır. Bu olaylar uluslararası alanda geniş biçimde incelenmiş ve birçok kurum tarafından soykırım olarak değerlendirilmiştir.








