SES Ankara Şubesi Eş Başkanı Kubilay Yalçınkaya: “Sağlık Bakanlığı’nın bütçe baskısı nedeniyle 2022 yılında vatandaşlar nitelikli sağlık hizmetine erişiminde ciddi sorunlar yaşayacak”

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Sağlık Bakanlığı’nın 2022 bütçesinde aile hekimliği kapsamında aylık kişi başı sağlık harcaması 1.4 dolar olarak planlandı. Sağlık Emekçileri Sendikası (SES) Ankara Şubesi, yazılı açıklama yaparak Aile Sağlığı Merkezleri’ne (ASM) yönelik bütçe baskısının, artan iş yükü ile birlikte daha da artacağını belirtti. Medyascope‘a konuşan SES Ankara Şube Başkanı Kubilay Yalçınkaya, 2022’de vatandaşın nitelikli sağlık hizmetine erişiminde ciddi sorunlar yaşanacağına dikkat çekti.

“Bakanlık yeni ASM açamıyor, iş yükü artıyor”

Bütçe baskısından dolayı ASM’lerde yeterli hizmet verilemeyeceğini ve bunun sağlık emekçilerine fatura edileceğini belirten SES Ankara Şube Başkanı Kubilay Yalçınkaya, Medyascope’a şu değerlendirmede bulundu:

“Enflasyon oranının altında cari harcamalar belirlenecek, enflasyonun altında kişi başı ödemeler belirlenecek, sağlık emekçilerinin de gelirleri dolayısıyla düşecek diye değerlendiriyoruz. Zaten bakanlık yeni ASM birimleri açması gerekirken bütçe baskısı nedeniyle bu birimleri açamıyor. Açamadığı için de mevcut ASM birimlerine daha fazla iş yükü dayatılıyor. 2021 planlamasını ASM birimi başına gerçekleştiremedi bakanlık. 2022’de daha da artacak. Açıkçası şöyle bir durum da var: Sağlık tesisleri, yani hastanelerden ASM’lere, hepsi kendi özerk bütçesi oluşmuş kurumlar.”

“ASM’ler iflas açıklayacak düzeye geldi”

Vatandaşların yanı sıra sağlıkçıların da emeklerinin karşılığını alamayacaklarını belirten Yalçınkaya, asistan hekimlerin mesai saatlerini de hatırlatarak şöyle konuştu:  

“Daha iki ay var yılın bitmesine, hepsi iflasını açıklayacak düzeye geldi. Biz bugün hastaneleri gezdiğimizde idareciler hastaneyi döndüremediklerinden bahsediyor. ASM’lere verilen cari giderler kapsamında döndüremediklerini ifade ediyorlar. Sağlık kurumları topyekûn kendi bütçeleri kapsamında kendilerini çeviremeyecek duruma geldi. Bunun faturası vatandaşa çıkacak. Vatandaş, istediği kadar ve istediği düzeyde sağlık hizmeti alamayacak açıkçası. Sağlık emekçileri de emeğinin karşılığını tam olarak alamayacak. Bugün asistan hekimlerinin hastanelerde tuttuğu 36 saatlik mesailer bu bütçe baskısından kaynaklanıyor. Bunu bir bütün halinde görmek gerekiyor.”

SES Ankara Şubesi’nin yazılı açıklamasında 2022 yılı sağlık harcamaları değerlendirildiğinde ASM’lerde sağlığa erişim hakkının bütçe baskısıyla engelleneceği vurgulanarak şu hususlara dikkat çekildi:

*Toplam sağlık harcamaları 2020 yılında 24.9 milyar dolardan, 2022’de bugünün döviz kuru üzerinden 19.9 milyar dolar olarak gerçekleşmesi planlanmaktadır.

*Aile hekimliği kapsamında ise 2020 yılında 1.8 milyar dolar olan harcamanın, 2022’de bugünün döviz kuru üzerinden 1.4 milyar dolar olması planlanmaktadır.

* 2020 yılında kişi başına aylık aile hekimliğinde yapılan sağlık harcaması 1,8 dolar iken 2022 yılında bunun 1,4 dolar olarak gerçekleşmesi planlanmaktadır.

*Sağlık harcamalarının 2020-2022 karşılaştırılmasına göre ASM birimi başına harcama döviz kuru üzerinden yüzde 30 düştüğü görülmektedir.

ASM’lere yapılan başvuru şehir hastanelerinin 15 katı

* ASM’lere, şehir hastanelerinde yapılan ayaktan başvuruların yaklaşık 15 katı başvuru gerçekleşmektedir.

* 2022 yılında 26 bin 740 aile hekimliği biriminin hizmetine karşılık sağlık harcamaları kapsamında 13.8 milyar lira harcama planlanırken, 13 şehir hastanesine 21.6 milyar lira bütçe ayrılmıştır.

* 2021-2022 yılları şehir hastaneleri kira bedeli kapsamında yüzde 41’lik artış yapılırken, toplam şehir hastaneleri (kira + hizmet bedeli) harcamalarında yüzde 31’lik artış planlanmış, sağlık harcamaları içinde yer alan aile hekimliği harcamalarında ise yüzde 15 artış planlanmıştır.

* ASM’lere, özel hastanelere yapılan ayaktan başvuruların yaklaşık dört katı başvuru gerçekleşmektedir.

* 2020 yılı sağlık hizmetleri değerlendirildiğinde SGK verilerine göre yataklı tedavi kurumlarında 361 milyon başvuru gerçekleştirilmiş, 51 milyar liralık fatura gideri oluşmuştur.

* Hizmet üretiminde yüzde 17’lik paya sahip özel sektör SGK ödemelerde ise yüzde 23’lük pay sahibi olmuştur.

* SGK’nın belirlediği güncel Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) üzerinden hesaplamalarımıza göre, ASM’ler tarafından 2020 yılında ayaktan başvurular kapsamında 8.3 milyar liralık hizmet üretilmiştir.

SGK tarafından, üretilen hizmetin karşılığı ASM’lere ek ödeme olarak yansıtılmazken, ASM’lerde gerçekleşen ayaktan başvuru kapsamında reçete katılım bedeli olarak, reçete başına artırımlı olmak kaydıyla 3 lira ücret geliri elde edilmektedir. ASM’ler tarafından yazılan reçeteler düşünüldüğünde SGK’nın bu kapsamda 650 milyona yakın gelir elde ettiği düşünülmektedir.

* Birinci basamak sağlık hizmetlerinde, sağlık ocağından, aile hekimliğine geçiş ile sağlık emekçileri daha fazla hizmet üretme baskısı altında kalmıştır. 2001 yılında sağlık ocağında görevli hekim başına yıllık 3 bin 934 başvuru düşerken, 2019’da bu sayı 11 bin 229 olmuştur. Hemşire, ebe, sağlık memuru başına düşen başvuru ise bin 446’dan 11 bin 988’e çıkmıştır.

ASM’de görevli hekime aylık net 3.4 lira, hemşireye ise 1.6 lira ödeme yapılıyor

* Bugün ASM birimleri günlük mesailerinin yüzde 96’sını poliklinik hizmetlerine ayırması gerekmektedir.  ASM’lerde poliklinik, diğer iş ve işlemler düşünüldüğünde 256 saatte yapılması gereken iş ve işlemlerin 160 saatte tamamlanması istenmektedir. Adeta küçük tedavi merkezlerine dönüştüren aile hekimlikleri poliklinik hizmetlerinden koruyucu sağlık hizmetlerine vakit ayıramamaktadır.

* ASM’lerde artan iş yüküne karşın, nüfusun az olduğu ASM’ler de hekimler yoksulluk sınırı altında hemşireler ise açlık sınırı altında gelir ile çalışmak zorunda kalmaktadır. 2 bin nüfusun altında ASM’lerde görevli hemşire asgari ücretin altında maaş alabilmektedir.

2021 Ekim ayı itibarıyla ASM’de görevli hekime aylık kişi başına net 3.4 lira, hemşireye ise 1.6 lira ödeme yapılmaktadır. Bu ücret düzeyi ASM gerçekleşen emek sömürüsünü göstermektedir.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus