Doğal kaynaklar kime ait? Ekosistem ulusal sınırlarla mı sınırlı, yoksa tüm insanlığın ortak değeri mi? Prof. Dr. Haluk Levent ekosistemin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik, siyasal ve toplumsal bir mesele olduğunu tartışıyor.
“Uluslararası kamusal alan olarak ekosistem” başlıklı yayında Haluk Levent, küresel ekolojik krizin oluşturduğu tehditleri, bu krizin nedenlerini ve bunu etkileyen faktörleri, ayrıca hükümetlerin bu krizin çözümü için neler yaptığını ele aldı.
Ekolojik krizin temelinde ne var?
Ekolojik krizin temelinde küresel ısınmanın yattığını söyleyen Haluk Levent, bu krizin dünyada artan fosil yakıt, kömür ve plastik kullanımındaki artışlarla olan bağlantısını ve bu krizin artık varoluşsal bir tehdit boyutuna geldiğini anlattı. Günlük bazda yaşanan olaylarla bu konuya dikkat çekilmediğini vurgulayan Levent, çok da uzak olmayan bir tarihte hem küresel hem lokal ölçekte birçok soruna maruz kalınacağını ifade etti:
“Bu konuyu hafife alıyoruz. Bir dizi önemli hazırlıklar yapılması gerekirken bırakın önlem almayı bu meseleyi derinleştirecek idari kararlarla karşı karşıya kalıyoruz. Küresel, aynı zamanda lokal ölçekte maruz kalacağımız pek çok badire olacak. Önlemler almamız gerekirken uluslararası ve ulusal sistem olarak tam tersine bir noktaya savrulmuş durumdayız.”
“Şirketler bu riski biliyordu”
Levent, şirketlerin büyümek zorunda olması ve piyasa işleyişinin bu büyümeyi teşvik etmesi nedeniyle, ekolojik sistemin korunması çabalarının büyümeyle çeliştiğinde genellikle yenik düştüğünü belirtti. Fosil yakıt şirketlerinin 1950’lerden beri riski bilmesine rağmen kâr uğruna “fosil yakıt uygarlığını” derinleştirmesini buna örnek gösterdi:
“Büyük petrol üreticisi şirketlerin 1950’den beri bugün karşı karşıya olduğumuz varoluşsal riski bildikleri, bunu bilmelerine rağmen herhangi bir önlem almaksızın para kazanmak amacıyla bu fosil yakıt temelli uygarlığı yarattıklarını artık biliyoruz. Bunlar bir uygarlık olarak kuruldu ve bunun varacağı noktayı 1950’lerde, 60’larda yaptırdıkları çalışmalarda gördüler. Buna rağmen milyarlarca insanın hatta tüm ekosistemdeki bütün canlıların hayatını tehlikeye atacak yolu terk etmediler, tersine derinleştirdiler. Nasıl? Plastik, kömür kullanımıyla vs.”
- Görsel yapay zekâ ile oluşturuldu.
