“İcbar suretiyle irtikap” suçlamasıyla tutuklanan ve İçişleri Bakanlığı tarafından Bolu Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Tanju Özcan, 1989’da SHP’nin ardından Bolu’da seçim kazanan ilk sosyal demokrat parti adayı oldu. Ne var ki, 25 yıl boyunca DYP, MHP, AKP yönetimindeki Bolu’nun başına geçen Tanju Özcan’la ilgili tartışmalar hiç bitmedi. Sığınmacılara yönelik uygulamaları, cinsiyetçi ifadeleri, CHP içinde yol açtığı tartışmalarla hep gündemde olan Özcan’ın dününü ve bugününü derledik.
İçişleri Bakanlığı, “İcbar suretiyle irtikap” suçundan tutuklanan Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, bugün itibariyle görevinden uzaklaştırıldı.
Tanju Özcan ismini Bolu Belediye Başkanı seçildiği 2019 yılından itibaren sıklıkla duyuyoruz. Peki kimdir Tanju Özcan ve bugüne kadar neden tartışmaların odağında oldu?
1973 doğumlu Tanju Özcan, uzun yıllar avukatlık yaptıktan sonra siyasete Kemal Kılıçdaroğlu liderliğindeki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) çatısı altında adım attı.
2011, 2015 ve 2018 genel seçimlerinde Bolu milletvekili seçilerek TBMM’de görev yaptı. Parti içinde özellikle sert üslubu ve çıkışlarıyla öne çıktı.
Bolu Belediye Başkanlığı
2019 yerel seçimlerinde Bolu Belediye Başkanı seçildi.
CHP’nin adayı olan Tanju Özcan oyların yüzde 52,7’sini alarak belediye başkanı seçilirken, en yakın rakibi AKP’li Fatih Metin yüzde 42,1’de kaldı.
Görev süresinde özellikle sığınmacı politikalarına yönelik sert açıklamaları ve uygulamalarıyla ulusal gündemde sıkça yer aldı. Bu çıkışlar hem destek hem de eleştiri topladı.
Yabancılara su 10 kat pahalı, nikah 100 bin TL
Temmuz 2021’de Bolu Belediye Meclisi’nde kabul edilen düzenlemeyle yabancı uyruklulara uygulanan su tarifesinin metreküp fiyatı, yerli abonelere göre 10 kat artırıldı.
Tanju Özcan, düzenlemeyi “Sosyal yardımlar ve belediye kaynaklarının öncelikle Türk vatandaşlarına ayrılması” gerekçesiyle savunurken, İnsan hakları örgütleri kararın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu.
2021 Kasım ayında Tanju Özcan bu sefer nikah ücretlerinin yabancılar için ciddi oranda artırılması için adım attı.
Belediye Meclisi, yabancı uyruklu çiftlerden 100 bin TL nikah ücreti alınmasını kararlaştırdı.
Mahkeme engeli
Söz konusu kararların ardından Tanju Özcan hakkında “nefret ve ayrımcılık” ile görevi kötüye kullanma iddialarıyla soruşturma başlatıldı. Karar, hem yerel hem de ulusal medyada ve insan hakları çevrelerinde tepki çekti.
Bolu İdare Mahkemesi, Meclis’in yabancı uyruklulara yönelik su ve nikâh tarifesi kararına ilişkin yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Bu kararla birlikte su faturalarında yabancılara uygulanan yüksek tarifelerin ve fahiş nikah ücretlerinin yürürlüğe girmesi engellendi.
CHP’den kınama cezası
Haziran 2022’de Bolu Belediye Meclisi toplantısında, Tanju Özcan ile bir kadın meclis üyesi arasında sözlü tartışma yaşandı. Tartışma sırasında Özcan, kadın meclis üyesine “Bana niye el sallıyorsun, ben evli barklı adamım” dedi.
Kadın örgütleri ve bazı CHP’li isimler ifadeyi “ayrımcı ve aşağılayıcı” olarak değerlendirdi.
Olayın ardından Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi devreye girdi. CHP Merkez Yönetim Kurulu kararıyla Özcan, Yüksek Disiplin Kurulu’na (YDK) sevk edildi. Temmuz 2022’de YDK tarafından “kınama” cezası verildi.
Özcan, sözlerinin bağlamından koparıldığını savundu; ifadelerinin “espri” niteliğinde olduğunu ve kimseyi hedef almadığını söyledi. Ancak parti yönetimi açıklamayı yeterli bulmadı.
İhraç
2022 yılı boyunca, Tanju Özcan’ın sığınmacılara yönelik uygulamaları ve söylemleri, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) yönetimiyle arasındaki mesafeyi daha görünür hale getirdi.
14 ve 28 Mayıs 2023 seçimlerinin ardından Özcan, dönemin Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu başta olmak üzere parti yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulundu. Sosyal medya paylaşımlarında yönetimi “başarısızlık” üzerinden hedef alan Özcan, değişim çağrısı yaparak kurultay sürecinin işletilmesini istedi.
23 Haziran 2023 tarihinde Tanju Özcan, 3 Temmuz 2025’te Bolu’dan Ankara’daki CHP Genel Merkez’ine yürüyüş başlatacağını açıkladı. 3 Temmuz 2023’te başlattığı yürüyüşün ardından CHP Genel Merkezi’ne ulaşan Özcan, burada koltuk fırlatma videosuyla gündeme geldi.
CHP Merkez Yönetim Kurulu (MYK), bu açıklamaları “parti içi dayanışmaya aykırı” ve “yönetimi hedef alan” ifadeler olarak değerlendirdi.
YDK, Temmuz 2023’te YDK, Özcan’ın partiden ihracına karar verdi.
Karar metninde, parti tüzüğüne atıf yapılarak, parti yöneticilerini kamuoyu önünde hedef alması ve parti içi birlik ilkesine aykırı davranması gerekçe olarak gösterildi.
Özcan kararı “siyasi tasfiye” olarak nitelendirdi. Tanju Özcan, eleştirilerinin parti içi demokrasi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. İhraç kararının, değişim talebini bastırmaya yönelik olduğunu öne sürdü.
Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, Bolu’dan Ankara’ya yaptığı yürüşünün 10. gününde CHP Genel Merkezi’ne geldi. Kılıçdaroğlu’na istifa çağrısı yapan Özcan, CHP Genel Merkezi’ne girmedi ve koltuk fırlattı. Özcan, “Kemal Kılıçdaroğlu demokrat falan değil aslında en az Erdoğan kadar diktatör, bunu bilin” dedi.
İhraçtan yeniden belediye başkanlığına
Kasım 2023’teki 38. Olağan Kurultay’da CHP Genel Başkanlığına Özgür Özel seçildi.
Kurultay süreci, parti içinde “değişim” talebinin kurumsal karşılık bulduğu bir dönüm noktası oldu.
Yeni yönetim döneminde, parti içindeki bazı disiplin dosyaları yeniden değerlendirildi.
Özcan hakkındaki ihraç kararı Parti Meclisi/Yüksek Disiplin Kurulu süreciyle kaldırıldı ve parti üyeliği yeniden tesis edildi. Böylece hukuken CHP üyesi statüsüne döndü.
Üyeliğinin iade edilmesinin ardından CHP, Bolu’da mevcut belediye başkanı olan Özcan’ı 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde yeniden aday gösterdi.
CHP adayı Tanju Özcan, bu seçimlerde de oyların yüzde 52,84’ünü alarak Bolu Belediye Başkanı seçildi. En yakın rakibi AKP’li Muhammed Emin Demirkol yüzde 28,83’te kaldı.
Yeni dönemde de tartışmalar sürdü
Yabancı uyruklulara su tarifesinin katlanarak artırılması, nikâh ücretlerinin çok yüksek bedellere çıkarılması, işyerleri ruhsatlarının iptali, Arapça tabelaların sökülmesi, sosyal yardımların kesilmesi gibi uygulamalarla gündeme gelen Tanju Özcan, Ocak 2025’te bir televizyon programında bu uygulamaların bazılarının hukuki sınırları zorladığını hatta hukuka aykırı olduğunu bildiğini ifade etti.
Özcan’ın bu açıklamasının ardından Adalet Bakanlığı inceleme başlattı.
Ocak 2025’te ayrıca Özcan’ın sosyal medya paylaşımlarında, sığınmacılara yönelik sert ifadeler, “Geri gönderme” çağrıları yapması, insan hakları örgütleri ve muhalefet çevreleri tarafından “nefret söylemi” eleştirilerine yol açtı. Ancak Özcan bu paylaşımları “siyasi duruş” ve “yerel halkın hassasiyetini savunma” olarak tanımladı.
Nisan 2025’te Özcan’ın sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımda, Ermeni kimliğine gönderme yapan ve aşağılayıcı olarak değerlendirilen ifadeler kullanıldı.
Bu paylaşım, Türkiye’deki Ermeni cemaat temsilcileri ve insan hakları örgütleri tarafından “etnik kimliğe dayalı nefret söylemi” olarak nitelendirildi.
Özcan ise eleştirilerin ardından yaptığı açıklamada ifadelerinin “yanlış anlaşıldığını” savundu ve bazı çevrelerin “siyasi linç” yürüttüğünü ileri sürdü.
