“Ateşkes İran’ın Zaferi mi? Müzakerelerden barış çıkar mı?” adlı yayında İranlı gazeteci Reza Talebi, Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır’a konuk oldu. Talebi, İran-ABD-İsrail hattında yaşanan savaşın ardından ilan edilen ateşkesin olası sonuçlarını değerlendirdi.
Videonun özeti
- Reza Talebi, ateşkesin İran’ın zaferi olup olmadığını değerlendirirken tarihsel gerilimlere dikkat çekti.
- Ateşkes, İran ve ABD arasındaki müzakere sürecinin bir parçası olarak görülüyor, ancak gerçek barış çıkması zor.
- Talebi, ABD’nin müzakereleri taktik olarak kullanabileceğini ve İran’ın buna dair kuşku taşıdığını belirtti.
Ateşkes İran’ın zaferi mi?
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı savaşın 40. gününde ateşkes kararı alındı. İranlı gazeteci Reza Talebi ateşkesin olası sonuçlarını Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır’a değerlendirdi. Talebi, “Ateşkes İran’ın zaferi mi?” sorusuna şöyle yanıt verdi:
“Bugün dünyada olaylar paket halinde sunuluyor ve herkes o paket üzerinden yorum yapıyor. Ama ben tek tek bakmayı tercih ediyorum. Çünkü hem kazanç var hem kayıp var. İran’a baktığımızda çok ciddi yıkım var, altyapı zarar görmüş, ekonomik kayıp büyük ama buna rağmen bir direnç ve ayakta kalma durumu da var. Aynı şekilde Amerika’ya baktığımızda da hedeflerine ulaşamamış bir tablo görüyoruz. İsrail için de benzer şeyler söylenebilir. Yani bu savaşta herkes kendini kazançlı göstermek istiyor ama gerçekte herkesin kaybı var.”
Bugünkü ateşkesin arka planını yorumlayan Talebi, İran ile ABD arasındaki tarihsel gerilimi hatırlatarak, “İran’da 47 yıldır bir savaş ve müzakere psikolojisi var. 1979’dan sonra ABD ile ilişkiler kesildiğinden beri hem sürekli bir çatışma ihtimali konuşuluyor hem de müzakere ihtimali. Bu iki hat hep birlikte ilerledi. Bir dönem ‘ABD’ye ölüm’ gibi çok sert söylemler vardı. Ama aynı zamanda arka kapı diplomasisi de hep sürdü” dedi.
Müzakerelerden barış çıkar mı?
Reza Talebi, Pakistan’da başlayacak müzakerelerin önemine dikkat çekerken, bu süreçten gerçek bir barış çıkmasının zor olduğunu söyledi:
“Teorik olarak iki tarafta hedeflerine ulaşamadığı için masaya oturabilir ve bir anlaşma çıkabilir ama pratikte çok zor. Çünkü İran’ın yaptırımların kaldırılması, nükleer programın kabul edilmesi gibi talepleri maksimalist. ABD’nin de bunları kabul etmesi kolay değil.”
ABD’nin müzakereleri bir taktik olarak kullanabileceği ihtimaline değinen Talebi, “İran’da ciddi bir kuşku var. Diyorlar ki, ‘ABD bizi oyalayabilir, zaman kazanmak için müzakere yapabilir ve sonra yeniden saldırabilir.’ Geçmişte de benzer şeyler yaşandı” diye konuştu.
ABD hedefine ulaştı mı?
Reza Talebi, savaşın en kritik sonucunun, ABD’nin belirlediği askeri ve siyasi hedeflere ulaşamaması olduğunu söyledi:
“ABD çok sayıda hedef belirledi. İran’ın nükleer programını bitireceğiz dediler, bitiremediler. Balistik füze kapasitesini yok edeceğiz dediler, olmadı. Deniz kuvvetlerini bitireceğiz dediler, olmadı. Hava kuvvetlerini yok edeceğiz dediler, olmadı. Yani hedeflerin büyük kısmına ulaşamadılar.”
Bu başarısızlığın nedenlerinden biri olarak sahadaki yanlış hesapları öne süren Talebi, “ABD ve İsrail, İran’da halkın sokağa çıkacağını ve rejimin çökeceğini düşündü. Bu en büyük yanılgıydı. Çünkü İran toplumu çok kompleks bir yapı. Dış müdahale olduğunda insanlar rejime karşı olsa bile ülkeyi savunma refleksi gösterebiliyor” dedi.
