İSTANBUL (Medyascope) – BİRTEKSEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen ve işçi önderi Başaran Aksu, Medyascope’taki Dünya Alem programında tekstil sektöründeki krizi, kıdem tazminatı kayıplarını ve mevcut sendikal yapıdaki çürümeyi değerlendirdi.
Birleşik Tekstil İşçileri Sendikası (BİRTEKSEN) Genel Başkanı Mehmet Türkmen ve işçi önderi Başaran Aksu işçi haklarını değerlendirdi. Özellikle 2023-2024 yıllarında Özak Tekstil direnişiyle gündeme gelen Mehmet Türkmen, işçiler üzerindeki örgütlenme korkusunun tamamen kırıldığını söylemenin zor olduğunu, ancak ciddi bir cesaret artışı gözlemlendiğini belirtti. Türkmen, tekstil sektöründeki en büyük caydırıcının tutuklanmaktan ziyade işten atılma korkusu olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:
“Eskisi gibi örgütlenmekten ve direnmekten geri çekilmediklerini rahatlıkla söyleyebiliriz. Ancak bu henüz kalıcı, kitlesel bir sendikal birleşmeye dönüşmüş değil. Bunun en büyük sebebi tekstilde yaşanan ekonomik kriz, fabrika kapanmaları ve işten atmalardır.”
Üç konfederasyon işçi sınıfını çitlemiş durumda
Defalarca gözaltına alınan ve baskılara maruz kalan Başaran Aksu ise bu koordineli baskı politikasının bağımsız ve mücadeleci sendikacılığı yalıtmak amacıyla yapıldığını ifade etti.
Mevcut sendikal statükoyu sert bir dille eleştiren Aksu, Türkiye’deki üç büyük konfederasyonun iktidar ve holding merkezleriyle adeta bir işbirliği içerisinde olduğunu söyleyerek, “Holding merkezleri ve rejim, üç konfederasyonla işçileri adeta bir çitle kapatmış durumda. ‘Emekçi halkı yoksullaştıracağız ama kimse onlara sahip çıkmayacak’ şeklinde yazılı olmayan bir kural var. Biz bu kurala uymadığımız için hedefteyiz. Telefonlarımıza el koyarak işçilerle bağımızı kesmeye çalışıyorlar” dedi.
Aksu, 2012’deki yasa değişikliğinden sonra kurulan 600’e yakın yeni sendikanın %20’sinin bizzat patronlar ve insan kaynakları departmanları tarafından kurulmuş “sarı sendikalar” olduğunu, kalanların ise mevcut konfederal merkezlerin baskısından kaçan bir arayışın ürünü olduğunu belirtti.
Kıdem tazminatı tavanı nasıl düşürüldü?
Başaran Aksu, mevcut sendikal bürokrasinin işçinin haklarını korumak yerine servet biriktirme pratiğine yöneldiğini vurgulayarak geçmişte 7.5 asgari ücret seviyesinde olan kıdem tazminatı tavanının, bugün 2 asgari ücret seviyesine kadar gerilediğini belirtti. Aksu, bu durumun konfederal merkezlerin sessizliği satın alınarak ve rejimle işbirliği yapılarak gerçekleştirildiğini söyledi.
Sektördeki güncel krizi değerlendiren Mehmet Türkmen, pandemi döneminde küresel tedarik zincirinin kaymasıyla tekstil sektörünün rekor karlar elde ettiğini, ancak şu an sermayenin Mısır, Pakistan ve Fas gibi ülkelere kaydırıldığını söyledi.
Son üç yılda 450 bin ila 500 bin işçinin işten atıldığını belirten Türkmen, patronların iflas etmediğini, sadece “kârdan zarar ettiklerini” ve krizin faturasını işçilere kestiklerini ifade etti. Ünlü bir denim üreticisi olan Şık Makas fabrikasındaki Tokat direnişini örnek gösteren Türkmen, patronların işçilerin birikmiş tazminatlarına “çökerek” yeni bir sermaye modeli yarattıklarını savundu. Türkmen sözlerine şöyle devam etti:
“Sadece Tokat’ta son iki yılda işten atılan işçilerin ödenmeyen tazminatlarıyla iki fabrika daha kurulabilirdi. 1 milyar TL’den fazla alacaktan bahsediyoruz. Bugün tekstil iş kolunda kıdem tazminatı fiilen ortadan kalkmıştır. İşçi, ya bizimle aylarca direnmeyi göze alacak ya da parası pula dönene kadar 3-4 yıl mahkeme kapısında bekleyecek.”
