İSTANBUL (Medyascope) – Macaristan Başbakanı Péter Magyar’ın Viktor Orbán döneminin hesabını sorma vaadiyle başlattığı “Tasfiye Operasyonu” kapsamında iki eski bakan gözaltına alındı.
Macaristan’da eski başbakan Viktor Orbán dönemine yönelik soruşturmalar yeni bir aşamaya geçti. Parlamentonun dokunulmazlıklarını kaldırmasının ardından eski Kalkınma Bakanı Miklós Seszták ile eski Kültür Bakanı Balázs Hankó, yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlamaları kapsamında gözaltına alındı.
İki eski bakanın gözaltına alınması, Başbakan Péter Magyar’ın seçim kampanyasının merkezine yerleştirdiği Orbán döneminden hesap sorma politikasının şimdiye kadarki en dikkat çekici adımlarından biri oldu.
Nisan ayında yapılan parlamento seçimlerini kazanan Magyar’ın liderliğindeki Tisza Partisi, seçim sürecinde Orbán yönetimini kamu kaynaklarını kendi çevresindeki iş insanlarına aktarmakla suçlamış ve “Hapse Giden Yol” adını verdiği bir program açıklamıştı.
Magyar, hükümeti kurmasının ardından haziran ayında “Tasfiye Operasyonu”nu başlattığını duyurdu.
Magyar parlamentoda yaptığı konuşmada, “Macaristan’ın örgütlü siyasi ve ekonomik suç grupları tarafından rehin tutulduğu uzun yılları sona erdirecek Tasfiye Operasyonu’nu başlatıyoruz” dedi.
Eski bakana 30 milyon euroluk rüşvet suçlaması
Savcılık, yaz ayları boyunca Orbán dönemine ilişkin çeşitli soruşturmaları hızlandırdı. Parlamento 28 Eylül Pazartesi sabahı iki eski siyasetçinin dokunulmazlıklarını kaldırdı.
2014-2018 yılları arasında kalkınma bakanlığı yapan Miklós Seszták, otobüs ihaleleriyle bağlantılı olarak yaklaşık 30 milyon euro rüşvet almakla suçlanıyor. Balázs Hankó ise kamuoyunca tanınan isimlere dağıtılan 46 milyon euroluk kültür fonu nedeniyle soruşturuluyor.
Her iki eski bakan da suçlamaları reddederken gözaltında tutuluyor.
Magyar gözaltıların ardından sosyal medyadan yaptığı açıklamada, “On yıllarca süren yalanların ardından milyonlarca Macar ilk kez gerçek bir iktidar değişiminin ve hukuk önünde eşitliğin ne anlama geldiğini gördü. Macaristan sonunda hiçbir şeyin karşılıksız kalmadığı bir ülke” ifadelerini kullandı.
Magyar ayrıca “Tasfiye Operasyonu”nun hızlanacağını söyledi.
Macaristan’da devr-i sabık: Sıra Orbán’a da gelecek mi?
Tasfiye operasyonunun merkezinde yeni kurulan Ulusal Varlıkları Geri Kazanma ve Koruma Ofisi bulunuyor. Yolsuzlukla mücadele amacıyla kurulan kurum, savcılığın yürüttüğü soruşturmaları devralabiliyor, yeni soruşturmalar başlatabiliyor ve yakalama kararı çıkarabiliyor. Bazı dosyalarda Başsavcılık ve Ulusal Vergi İdaresi de görev alıyor.
Orbán döneminin başka önde gelen isimleri de soruşturmaların odağında.
Macaristan Merkez Bankası’nın eski Başkanı György Matolcsy, Erste Bank Macaristan’daki bir yöneticinin görevden alınmasıyla bağlantılı bir şantaj soruşturmasında şüpheli sıfatıyla sorgulandı.
Parlamentonun Ulusal Güvenlik Komitesi ise eski Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó’yu, Çinli otomobil üreticisi BYD’nin Macaristan yatırımıyla ilgili anlaşma konusunda ifade vermeye çağırdı.
Szijjártó’nun seçimlerin ardından BYD’de yöneticilik görevine başlaması çıkar çatışması tartışmalarına neden oldu. Ancak Szijjártó hakkında henüz resmî bir soruşturma açılmadı.
Soruşturmaların eski Başbakan Viktor Orbán’a kadar uzanabileceği belirtiliyor. Orbán’ın olası cezai sorumluluğu, seçim kampanyasının en yoğun döneminde yaşanan ve “Ukrayna nakit konvoyu” olarak anılan olay nedeniyle gündemde.
Mart ayında Viyana’dan Kiev’e düzenli olarak para taşıdığı belirtilen iki Ukraynalı kurye Budapeşte yakınlarında durduruldu. Kuryeler gözaltına alınırken üzerlerindeki büyük miktarda nakit para ve altına el konuldu. Yetkililer operasyonun ve gözaltıların hukuka aykırı olup olmadığını araştırıyor.
Eski bir başsavcıya göre operasyona ilişkin talimatı terörle mücadele polisine bizzat Orbán verdi.
Fidesz: “Bugün onlar, yarın siz”
Orbán’ın partisi Fidesz ise soruşturmaların siyasi amaç taşıdığını savunuyor.
Orbán sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Keyfî yönetimin her gün yeni kurbanlara ihtiyacı var. Bugün onlar, yarın siz” dedi. Orbán, “Tüm Macarlara mesajımız şu: Tisza’nın tiranları ulusal kesimin birliğini bozamayacak, buna izin vermeyeceğiz. Ülkenin yarısını hapse atamazlar” ifadelerini kullandı.
Fidesz, Magyar’ı eski Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok’u anayasa değişikliğiyle görevden alması nedeniyle de hukuk devletini zayıflatmakla suçluyor. Parti, Magyar’ın eski hükümet yetkililerinin cezalandırılması yönündeki açıklamalarının yargı bağımsızlığını tehdit ettiğini savunuyor.
Magyar’ın da dokunulmazlığı kaldırıldı
Bu arada Macaristan Parlamentosu, Başsavcılığın talebi üzerine Başbakan Péter Magyar’ın dokunulmazlığını da kaldırdı. Magyar hakkındaki soruşturma, Mayıs 2024’te bir gece kulübünde yaşanan olayla ilgili.
Magyar’ın dans ederken kendisini görüntüleyen bir kişiyle tartıştığı ve bu kişinin telefonunu Tuna Nehri’ne attığı belirtiliyor. Olay nedeniyle Magyar hakkında hırsızlık suçlamasıyla soruşturma yürütülüyor.
Magyar ise milyonlarca euroluk kamu kaynağını ilgilendiren iki yolsuzluk soruşturmasıyla kendi hakkındaki telefon dosyasının aynı anda gündeme getirilmesine tepki gösterdi.
“Bu üç dosyayı hiçbir makul açıklama olmadan yan yana koyarak Başsavcılığın son 15 yılda kime ve hangi yöntemlerle hizmet ettiğini her Macar vatandaşına her zamankinden daha açık biçimde gösterdiler” diyen Magyar, yargı karşısına çıkmaya hazır olduğunu söyledi.
Kaynak: Euronews
