İSTANBUL (Medyascope) – 2026 Nobel Ödülleri’nin sahipleri belli oldu. Tıp, fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi olmak üzere altı dalda verilen ödüller, bilimsel keşiflerden uluslararası hukuka uzanan çalışmaları onurlandırdı. Peki bu yıl kimler Nobel kazandı, hangi çalışmalarıyla ödüle layık görüldü?
Dünyanın en prestijli ödülleri arasında yer alan Nobel Ödülleri’nin 2026 yılı kazananları açıklandı. 5 Ekim’de tıp alanındaki ödülle başlayan açıklama takvimi, 12 Ekim’de ekonomi ödülünün sahiplerinin duyurulmasıyla tamamlandı.
Bu yıl ödüller, beynin ışıkla kontrol edilmesini sağlayan bilimsel keşiflerden evrenin derinliklerinden gelen parçacıkların araştırılmasına, edebiyattan uluslararası hukukun güçlendirilmesine kadar farklı alanlardaki çalışmalara verildi.
2026 Nobel Ödülleri’nin sahipleri, 10 Aralık’ta düzenlenecek törenlerle ödüllerini alacak.
Her kategorinin toplam para ödülü bu yıl 12 milyon İsveç kronuna, yaklaşık 1,2 milyon dolara yükseltildi.
Nobel 2026: İşte tüm kazananlar
2026 Nobel Tıp Ödülü: Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel’e ışığa duyarlı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle verildi.
Optogenetik, araştırmacıların belirli hücre tiplerinin öğrenme, korku, bağımlılık ve hareket gibi davranışlara nasıl katkıda bulunduğunu anlamasına yardımcı olan bir bilim dalı. Bu sayede beynin nasıl çalıştığı, hangi sinir hücrelerinin belirli davranışlarla ilişkili olduğu ve bazı nörolojik hastalıkların mekanizmaları daha ayrıntılı incelenebiliyor.
2026 Nobel Fizik Ödülü: Francis Halzen
2026 Nobel Fizik Ödülü, Francis Halzen’e IceCube Nötrino Gözlemevi’ne yaptığı belirleyici katkılar ve astrofiziksel kaynaklı yüksek enerjili nötrinoların keşfindeki rolü nedeniyle verildi.
Nötrinolar, evrende son derece yaygın olmalarına rağmen maddeyle çok az etkileşime giren atom altı parçacıklar. Bu özellikleri onları tespit etmeyi zorlaştırıyor.
Halzen’in çalışmalarında önemli rol oynadığı IceCube Gözlemevi, Antarktika’nın derin buz tabakalarının içine yerleştirilen algılayıcılar aracılığıyla bu parçacıkları inceliyor. Araştırmalar, uzak galaksilerde ve evrenin en yüksek enerjili olaylarında neler yaşandığının anlaşılmasına katkı sağlıyor.
2026 Nobel Kimya Ödülü: Henri B. Kagan ve Kenso Soai
2026 Nobel Kimya Ödülü, Henri B. Kagan ve Kenso Soai’ye “asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkileri ve otokatalizi keşfettikleri” nedeniyle verildi.
İki bilim insanının çalışmaları, birbirinin ayna görüntüsü olan moleküllerin kimyasal tepkimelerde nasıl oluştuğunun ve kontrol edilebildiğinin anlaşılmasını sağladı.
Bu keşifler özellikle ilaç geliştirme açısından önem taşıyor. Çünkü aynı molekülün birbirinin ayna görüntüsü olan iki farklı biçimi, insan vücudunda farklı etkilere yol açabiliyor. Araştırmalar sayesinde istenen moleküler biçimin daha seçici olarak üretilmesi mümkün hale geldi.
2026 Nobel Edebiyat Ödülü: Anne Carson
2026 Nobel Edebiyat Ödülü, Kanadalı şair ve yazar Anne Carson’a verildi. Nobel Ödül Komitesi’nden yapılan açıklamada, Carson’ın ödülü “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni formlar yaratan cesur ve yenilikçi eserleri” nedeniyle kazandığı belirtildi.
Şiir, deneme, çeviri ve akademik çalışmaları bir araya getiren Carson, antik Yunan edebiyatından beslenen ve geleneksel edebi türlerin sınırlarını aşan anlatımıyla tanınıyor.
Autobiography of Red, Nox ve Eros the Bittersweet gibi eserleriyle uluslararası alanda tanınan Carson, çağdaş edebiyatın deneysel yazarları arasında yer alıyor.
2026 Nobel Barış Ödülü: Navi Pillay
85 yaşındaki Pillay, kariyeri boyunca insan hakları ihlallerinin, savaş suçlarının ve insanlığa karşı suçların soruşturulması için çalıştı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini de yürüten Pillay, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde hâkimlik yaptı. Ayrıca BM’nin işgal altındaki Filistin toprakları ve İsrail’e ilişkin bağımsız soruşturma komisyonuna başkanlık etti.
2026 Nobel Ekonomi Ödülü: Robert E. Hall ve Michael Woodford
2026 Nobel Ekonomi Ödülü, Amerikalı ekonomistler Robert E. Hall ve Michael Woodford’a makroekonomik istikrar politikalarının mikroekonomik temellerine yaptıkları katkılar nedeniyle verildi. İki ekonomistin çalışmaları, bireylerin ve şirketlerin tüketim, tasarruf ve yatırım gibi kararlarının ekonominin genel işleyişini nasıl etkilediğini açıklamaya odaklanıyor.
Bu araştırmalar, özellikle merkez bankalarının enflasyon, faiz oranları ve ekonomik dalgalanmalara karşı geliştirdiği politikaların teorik temellerinin oluşturulmasında önemli rol oynadı.
Ekonomi ödülü, diğer beş kategoriden farklı olarak Alfred Nobel’in vasiyetinde yer almıyor. İsveç Merkez Bankası tarafından 1968’de oluşturulan ödül, 1969’dan bu yana Nobel ödülleriyle birlikte veriliyor.
Kaynak: Nobel
