ABD’de ara seçimler Donald Trump ve Cumhuriyetçiler için ağır bir yenilgiyle sonuçlandı. Beklenen mavi dalga yerini mavi tsunamiye bıraktı, Demokratlar Kongre’nin iki kanadını da kazandı. Gençler ve Latin seçmenlerin tercihleri değişti, Cumhuriyetçilerin kaleleri birer birer düştü. Peki Trump neden kaybetti?
ABD’de ara seçimler, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin siyasi dengelerini değiştirdi. Demokratlar, 3 Kasım’daki oylamada Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu ele geçirirken Cumhuriyetçilerin yıllardır kazandığı eyaletlerde önemli zaferler elde etti.
Seçim sonuçları, Trump’ın 2024’te Beyaz Saray’a dönmesini sağlayan seçmen koalisyonunda da değişim yaşandığını gösterdi. Özellikle gençlerin ve Latin kökenli seçmenlerin Cumhuriyetçilerden uzaklaşması, hayat pahalılığına yönelik tepki ve Trump’ın desteklediği bazı adayların yenilgileri dikkat çekti.
Trump, seçim kampanyası boyunca destekçilerinden kendisi de oy pusulasındaymış gibi oy kullanmalarını istemişti. Fakat seçmenler, sandıkta yalnızca Kongre üyelerini belirlemekle kalmadı, Trump’ın yönetimine ilişkin görüşlerini de ortaya koydu.
AP Voter Poll araştırmasına göre seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ülkenin gidişatından öfkeli veya memnuniyetsiz. Yaklaşık yüzde 60’ı Trump’ın başkanlık performansını onaylamazken yüzde 70’i Kongre’nin başkan üzerinde daha fazla denetim uygulamasını istiyor.
Trump, 2024’te kazandığı gençleri ve Latin kökenli seçmenleri neden kaybetti?
Ara seçimlerin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Trump’ın iki yıl önce kazandığı seçmen gruplarındaki değişim.
Trump, 2024 başkanlık seçimlerinde beyaz işçi sınıfı seçmenlerinin yanı sıra gençler ve Latin Amerika kökenli Amerikalılar arasında da Cumhuriyetçilerin desteğini artırmıştı. AP’nin sandık çıkışı araştırması, bu grupların önemli bir bölümünün 2026’da Demokratlara yöneldiğini gösteriyor.
2024’te 30 yaş altındaki seçmenler Trump ile Demokrat rakibi Kamala Harris arasında neredeyse eşit bölünmüştü. Bu yıl ise aynı yaş grubundaki seçmenlerin yaklaşık yüzde 70’i kendi bölgelerindeki Demokrat Temsilciler Meclisi adayını destekledi.
Latin kökenli seçmenlerde de benzer bir değişim yaşandı. İki yıl önce yaklaşık yüzde 40’ı Trump’a oy veren bu seçmen grubunda, ara seçimlerde Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi adaylarına destek yaklaşık üçte bire geriledi. Latin kökenli seçmenlerin yaklaşık yüzde 60’ı Demokrat adaylara oy verdi.
Bu grubun yaklaşık yüzde 70’i Trump’ın politikalarının ABD ekonomisindeki koşulları kötüleştirdiğini düşünüyor.
Hayat pahalılığı ve İran savaşı seçmenleri nasıl etkiledi?
Seçimlerin temel gündeminde hayat pahalılığı vardı.
Gıda, yakıt, konut ve sağlık hizmetlerinin maliyeti, seçmenlerin Trump yönetimine yönelik eleştirilerinde öne çıktı.
AP Voter Poll’a göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 60’ı fiyatların normalden yüksek olmasını daha çok Trump’ın politikalarına bağlıyor. Aynı oranda seçmen, başkanın ülkenin çıkarlarından çok kendi kişisel çıkarlarına öncelik verdiğini düşünüyor.
Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş da Cumhuriyetçilerin seçim kampanyasını zorlaştıran başlıklardan biri. Savaşın uzaması, akaryakıt fiyatları üzerindeki etkileri ve Trump’ın dış müdahalelerden kaçınma vaadiyle çeliştiği yönündeki eleştiriler, kamuoyunda tartışma yarattı.
Demokrat adaylar, kampanyalarında özellikle ekonomik eşitsizliğe ve artan yaşam maliyetlerine odaklandı. Trump’ın gümrük vergilerinin tüketicilere yük getirdiğini savunarak Cumhuriyetçilerin ekonomi politikalarını hedef aldı.
Trump’ın 2024’te seçmenlere sunduğu ekonomik iyileşme vaadi, iki yıl sonra Cumhuriyetçilerin savunmak zorunda kaldığı temel konulardan birine dönüştü.
Trump’ın desteklediği adaylar neden kaybetti?
Demokratlar, seçim gecesinde yalnızca rekabetin yüksek olduğu eyaletlerde değil, Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu bölgelerde de kazandı.
Teksas’ta 37 yaşındaki James Talarico, Trump’ın desteklediği Ken Paxton’ı yenerek 1988’den bu yana eyalette Senato seçimi kazanan ilk Demokrat oldu. Teksas Valiliği’nde ise Demokrat Gina Hinojosa, üç dönemdir görev yapan Cumhuriyetçi Greg Abbott’ı mağlup etti.
Kansas’ta Demokrat Adam Hamilton, yaklaşık 100 yıl sonra eyalette Senato seçimi kazanan ilk Demokrat olurken Iowa’da da Cumhuriyetçiler Senato yarışını kaybetti. Güney Carolina’da çocuk doktoru Annie Andrews, Trump’ın desteklediği Darline Graham’ı yenerek sürpriz bir zafer elde etti.
Ohio, Georgia ve Kuzey Carolina’da da Demokratlar önemli sonuçlar aldı. Georgia’da Keisha Lance Bottoms, eyalet valiliğine seçilen ilk siyah kadın oldu.
AP’nin analizinde dikkat çektiği noktalardan biri, Trump’ın Cumhuriyetçi Parti içindeki aday belirleme süreçlerinde oynadığı rolün genel seçimlerde farklı sonuçlar doğurması.
Teksas’ta Paxton, yıllardır yolsuzluk ve görevini kötüye kullanma iddialarıyla gündemdeydi. AP Voter Poll’a göre eyaletteki seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi, Paxton’ın senatörlük için uygun kişisel özelliklere sahip olmadığını düşünüyordu.
Güney Carolina’da ise seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi Darline Graham’ın görev için gerekli deneyime sahip olmadığı görüşündeydi.
Georgia’da Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Mike Collins’in görüşlerini aşırı bulan seçmenlerin oranı yaklaşık yüzde 50’ye ulaştı. Demokrat rakibi Jon Ossoff için aynı değerlendirmeyi yapanların oranı yaklaşık üçte bir düzeyindeydi.
Bu sonuçlar, Trump’ın desteğinin Cumhuriyetçi ön seçimlerde önemli bir avantaj sağlasa da genel seçimlerde tek başına yeterli olmadığını ortaya koydu.
Cumhuriyetçilerin kaleleri nasıl Demokratlara geçti?
Demokratların hem Temsilciler Meclisi’ni hem de Senato’yu aynı ara seçimde kazanması, ABD siyasi tarihinde sık rastlanan bir durum değil. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Kongre’nin iki kanadı yalnızca 1946, 1994 ve 2006 ara seçimlerinde aynı anda bir partiden diğerine geçmişti.
2026 seçimleriyle birlikte bu durum dördüncü kez yaşandı.
Bu sonuç, Trump’ın başkanlığının kalan iki yılı açısından önemli. Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Kongre, Trump’ın yasama gündemine büyük ölçüde destek verirken yeni dönemde Demokratlar Beyaz Saray’ın kararlarını daha sıkı denetleyebilecek.
Demokratların çoğunluğu, Trump’ın yeni yasaları Kongre’den geçirmesini ve üst düzey atamalarını onaylatmasını zorlaştırabilir. Yönetimin faaliyetlerine ilişkin yeni soruşturmalar açılması da mümkün.
Seçim bölgelerini değiştirme hamlesi neden ters tepti?
Ara seçimlerden önce Trump’ın Cumhuriyetçilere avantaj sağlamak için desteklediği girişimlerden biri, Temsilciler Meclisi seçim bölgelerinin sınırlarının yeniden çizilmesiydi.
Cumhuriyetçiler, özellikle Teksas ve Florida gibi kontrol ettikleri eyaletlerde seçim bölgelerini kendi adaylarının kazanma ihtimalini artıracak şekilde yeniden düzenledi. Demokratlar da California başta olmak üzere bazı eyaletlerde benzer adımlar attı.
Cumhuriyetçilerin planı, muhafazakâr seçmenleri daha fazla bölgeye dağıtarak sandalye sayılarını artırmaktı. Bu hesap yapılırken Trump’ın 2024’te Latin kökenli seçmenlerden aldığı desteğin sürmesi de bekleniyordu.
Seçim sonuçları ise bu stratejinin bazı bölgelerde ters teptiğini gösterdi.
Florida’da Cumhuriyetçilere avantaj sağlamak amacıyla yeniden çizilen üç seçim bölgesini de Demokratlar kazandı. Teksas’ta da Meksika sınırındaki Latin kökenli nüfusun yoğun olduğu üç bölgede Demokrat adaylar üstün geldi.
AP’nin analizine göre Cumhuriyetçilerin seçim haritalarını kendi lehlerine değiştirme girişimi, ulusal ölçekte beklenen siyasi avantajı sağlayamadı.
Demokratların zaferi Trump’ın kalan iki yılını nasıl etkileyecek?
Seçimlerin ortaya çıkardığı önemli sonuçlardan biri de Demokratların zaferinin, partiye yönelik bütün memnuniyetsizliğin ortadan kalktığı anlamına gelmemesi.
AP Voter Poll’a göre seçmenlerin yaklaşık yarısı Demokrat Parti hakkında olumsuz görüşe sahip. Cumhuriyetçi Parti’ye olumsuz bakanların oranı ise yaklaşık yüzde 60.
Demokratların içinde de partinin gelecekte izleyeceği siyasi çizgi konusunda farklı görüşler bulunuyor.
Pennsylvania Valisi Josh Shapiro ve Maryland Valisi Wes Moore gibi merkez kanada yakın isimler seçimleri kazanırken ilerici kanat da kendi politikalarının seçmenlerden karşılık gördüğünü savunuyor.
Florida’da kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlayan Angie Nixon, beklenenden daha yüksek oy almasına rağmen Senato yarışını kaybetti. Michigan’da ise ilerici Demokrat Abdul El-Sayed’in Cumhuriyetçi Mike Rogers karşısındaki yarışı, partinin farklı siyasi kanatları açısından önemli bir sınav olarak görülüyor.
Demokrat Parti içindeki tartışmaların merkezinde, Trump karşıtı seçmenleri bir arada tutmanın ötesinde nasıl bir ekonomik ve toplumsal program oluşturulacağı sorusu bulunuyor.
Ara seçim sonuçları, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde bu tartışmayı daha da önemli hale getirdi. Trump’ın anayasal olarak üçüncü kez başkan seçilemeyecek olması nedeniyle Cumhuriyetçilerde de yeni liderlik arayışı gündeme gelecek.
Kaynak: AP
