İsveç’te nakit para, beklentilerin çok üzerinde bir hızla tarihe karışıyor. Hükümet ise devrim niteliğindeki bu gelişmenin yol açacağı toplumsal maliyeti en aza indirebilmek için, nakit para kullanımını yavaş ve kontrollü biçimde azaltmaya çalışıyor.
Az sayıda ülke, İsveç kadar hızlı bir şekilde nakit para kullanımını arkasında bırakıyor. 2025 yılına kadar birçok şirketin ve ticaretle uğraşanların nakit para kabul etmeyeceği düşünülüyor. İsveç hükümeti ise nakit paranın ortadan kalkmasının getireceği toplumsal maliyeti hesaplamak için çalışmalara başladı.
Yetkililer bankalardan, özellikle yaşlı müşterilerin kullanımı için nakit ve bozuk para bulundurmalarını istiyor. İsveç Merkez Bankası ise para arzının kontrolünü elinde tutmak için dijital para birimi “e-kron”u test ediyor. Sistemi düzenleyenler bir yandan da, elektrik şebekesinin çökmesi, bilgisayar korsanlarının müdahalesi ve hatta savaşla kullanılamaz hale gelmesi durumunda online ödeme ve bankacılık işlemlerinde yaşanacak olası sorunlara karşı alınabilecek önlemleri de araştırıyor.
İsveçlilerin beşte biri ATM’leri kullanmayı bıraktı
İsveç’te ciddi bir çoğunluk “neredeyse hiç” nakit para kullanmadığını söylüyor. 10 milyonluk nüfusa sahip ülkenin beşte biri artık bankamatikleri kullanmıyor. 4 binden fazla İsveçli, ellerine mikroçipler taktırarak ödemelerini yapıyor. Özellikle 18-24 yaş arası gençler arasında rakamlar şaşırtıcı. Gençler satın alma işlemlerinin yüzde 95’inde İsveç’in en büyük bankalarının kurduğu bir ödeme sistemi olan Swish adlı bir akıllı telefon uygulamasını kullanıyor.
İsveç Parlamentosu heyetinin başkanı olan Mats Dillén ise “Bunun iyi ya da kötü olup olmadığına dair durup ve düşünmek zorundayız. Sadece bekleyip, olacaklara izin vermemeliyiz. Nakit para ortadan kalkarsa, bu büyük bir değişiklik olur, toplum ve ekonomi için büyük etkilere yol açar” uyarısında bulunuyor.
