Almanya’da aşırı sağın yükselişi: Siyasi körlük, umursamama ve yok sayma

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Sorbonne-Nouvelle Üniversitesi Öğretim Görevlisi, tarihçi ve Almanya uzmanı Hélène Miard-Delacroix’nin Fransa’nın Le Monde gazetesindeki yazısından alınmıştır.

Almanya Nazizme karşı bir kimlik inşa etmeye çalışan, aşırı sağcı eylemleri görmeyi reddeden bir ülkeyken bir anda radikal sağcı şiddet olaylarıyla sarsıldı.

Aşırı sağın bu ani görünürlüğü, Nazi geçmişli bu ülkede şok etkisi yarattı. Almanya’da aşırı sağ uzun süredir siyasi parti olarak örgütlenememişti. Diğer Avrupa ülkelerinde aşırı sağın yükselişi gözlemlenirken, Almanya’da böyle bir şey olmamıştı. Fakat beş yıl içinde mülteci karşıtı olan Pegida* ile AfD’nin* ortaya çıkması ve siyasi sahnede yaydıkları aşırı sağcı fikirler, yok sayılan bu görüşün aslında varlığını gün yüzüne çıkardı. Akabinde meydana gelen terör eylemlerinin, internet üzerinde radikalleşen ve aşırı sağcı bir örgüte mensup olan kişiler tarafından yapıldığı öğrenildi. Bu fenomenin büyüklüğü aslında çok çarpıcı. Bu fikirler ve örgütler 1945’ten bu yana, gizli de olsa, hep vardı.

Doğu’da imkansız görünen gerçek

Almanya, 1945’ten sonra yeni kimliğini Nazizm ve faşizmin reddi üzerine inşa etti. Bu sayede kendi körlüğüne de neden oldu.

1960’lardan itibaren ırkçı ve otoriter fikirlerin reddi mutlak bir görev olarak tanımlandı. Bu yönde okullar ve medya olmak üzere birçok dernek ve kurum bu görevi yerine getirmeyi üstlendi. Bu çerçevede 1952’de bir neo-Nazi parti olan SRP* yasaklandı.

Fakat 1970’lerde aşırı solcu Kızıl Ordu Fraksiyonu’na* karşı endişe, Hitler’e karşı var olan hayranlıktan daha önemli bir hal aldı. Doğu Almanya’da aşırı sağcı akımların antisemitist ve ırkçı hareketleri düşünülemez bir gerçekti. Bu nedenle yok sayıldı.

Batı: Bir geçmiş reddediliyor

Batı Almanya’daysa yeni kimlik faşizm karşıtlığı üzerine kuruldu. Halk, Nazi geçmişiyle yüzleşmek yerine, onu toptan reddetmeyi tercih etti. Ve bu geçmişinden kurtulmayı başardı. Bu durum neo-Nazi hareketinin gizli bir şekilde gelişmesine neden oldu.

1990’da batı kentlerinde görülen ırkçı, yabancı düşmanlığı ve aşırı sağcı parti NPD’nin* yerel parlamentolarda yerini alması birçok şeyle açıklanabilir. Örneğin Batı Almanya’daki aşırı milliyetçilik, demokrasinin uzun süren yokluğu ve yeniden birleşme politikasının hüsranı.

Günümüzde görülen aşırı sağcı şiddet hareketleri Dogu ve Batı’nın birleşmesinden oluşan fikir alışverişlerinin sonucudur. Örneğin Doğu’daki “Türk nefreti”, Batı’dan gelen demokratik fikirlerden daha kolay bir şekilde yayıldı.

Almanya’nın birleşmesinden bu yana aşırı sağın şiddet eylemleri 150 kişinin canını alırken neden önlenmedi? Neden aşırı sağcı radikal ağlara karşı olan müdahale bu denli yavaş ilerliyor?

Bu soruların cevabı ise bu konunun tabu olmasından kaynaklanıyor. Toplumda bir görmezden gelme var. Aşırı sağcılık uzun sure küçümsendi, bazen yok bile sayıldı. Bunun nedeni ise var olan düzenin sorgulanmamasından ve çözülmemiş bir toplumsal sorundan kaynaklanıyor. Fakat bu gerçeklerin fark edilmesi AfD’nin oylarının düşmesine sebep olmayabilir. Çünkü yabancı korkusunu yaratan AfD, ırkçı cinayetleri işleyen grupla bir alakası olmadığını dile getirdi. Halbuki bu gruplar AfD’nin hiç utanmadan yaydığı ırkçı söylemlerden besleniyor.

Pegida*: Almanya’da 2014’ten bu yana faal olan bir aşırı sağ siyasi hareket. “Patriotische Europäer Gegen Islamisierung Des Abendlandes” kelimelerinin kısaltmasıyla oluşan bir isim. Türkçesi, “Batının İslamlaşmasına Karşı Vatansever Avrupalılar” anlamına geliyor.

AfD*: Alternative für Deutschland adlı siyasi partinin kısaltması. Türkiye’de “Almanya için Alternatif” ismiyle bilinen bu parti aşırı sağ görüşleriyle biliniyor.

SRP*: “Sozialistische Reichspartei” (Sosyalist Reich Partisi) isminin kısaltması. Nazizmi canlandırma amacıyla 1949’da kurulan bu siyasi parti, 1952’de kapatıldı.

Kızıl Ordu Fraksiyonu*: Baader-Meinhof Grubu olarak da bilinen radikal sol görüşlü bir örgüt. Özellikle 1970’lerde çok sayıda şiddet eylemine karıştı.

NPD*: Nationaldemokratische Partei Deutschlands (Almanya Ulusal Demokratik Partisi) kısaltması. Aşırı sağ görüşleriyle bilinen ve hâlâ faal olan bir siyasi parti.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus