SPK bir şirketi zengin edebilir mi? 33 sene SPK’da çalışan Selim Soydemir Medyascope’a anlattı

Organize suç örgütü lideri Sedat Peker’in anlattıklarının ardından Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yapısı ve faaliyetleri kamuoyunda tartışılyor. Medyascope’a konuşan eski SPK çalışanı ve Ankara Üniversitesi öğretim görevlisi Dr. Selim Soydemir, SPK’nın sorumluluklarını, idarî yapısını anlattı ve Peker’in iddiaları için ne yapılması gerektiğini söyledi.

Organize suç örgütü lideri Sedat Peker’in cumartesi günü sosyal medya hesabı üzerinden anlattıkları Türkiye gündemini sarstı. 17 Nisan 2022’de görevinden ayrılan bir önceki SPK Başkanı Ali Fuat Taşkesenlioğlu’nun organize ettiği bir rüşvet ağından bahseden Peker, Taşkesenlioğlu’nun kardeşi AKP Erzurum Milletvekili Zehra Taşkesenlioğlu’nun rüşvete aracılık ettiğini, Cumhurbaşkanı danışmanı Serkan Taranoğlu’nun ise bir danışmanlık şirketi aracılığıyla rüşvetten komisyon aldığını öne sürdü. 

Rüşvet ağının ise SPK’da işlem gören şirketler üzerinden kurulduğunu belirten Peker, bazı şirketlerin halka arz ya da sermaye artırımı gibi uygulamalara gidişinin ilk aşamada engellendiğini, bu işlemlerin hayata geçmesi için şirket patronlarından rüşvet istendiğini iddia etti.

Rüşvet istenen kişilerden biri olduğu belirtilen Marka Yatırım Holding AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mine Tozlu Sineren, sosyal medya hesabından yazılı bir açıklama yaparak “Kamu gündeminde olan rüşvet zincirine dâhil olmadığım için, hakkımdaki iddialarla ilgili savunmam dahi alınmaksızın, SPK tarafından verilen cezaların muhatabıyım” dedi. 

SPK’dan yapılan kurumsal açıklamada ise Sineren’in söyledikleri reddedilirken kamuoyuna yansıyan iddialar için “gerçeği yansıtmayan, asılsız” sıfatları kullanılmıştı. Kurum, Sineren hakkında suç duyurusunda bulunacağını da açıklamıştı

1981’de kurulan SPK’nın yetki ve sorumlulukları 2012’de çıkarılan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile düzenlendi. 1983’ten 2016’ya kadar 33 sene SPK’da görev alan Dr. Selim Soydemir, Medyascope’a hem SPK’nın faaliyetlerini anlattı hem de Peker’in iddiaları hakkındaki fikirlerini söyledi. 

SPK’nın temel görevi

Sermaye piyasasının bankacılıkla birlikte finansal piyasaların alt birimi olduğunu kaydeden Soydemir, SPK’nun temel fonksiyonunu şöyle anlattı: “Bu piyasa içinde para ihtiyacındaki şirketler hisse senedi satmak isterler. Yola çıktıklarında vatandaşlar ‘bana borç verin’ dediği anda halka arz yapmış olur. Bu aşamada ortaya bilgi sorunu çıkar. Bu parayı toplayacak insan, vatandaşın düzgün karar vermesini sağlayacak şekilde o kişiyi bilgilendiriyor mu? SPK’nın temel fonksiyonu yatırımcının tam aydınlatılmasıdır. SPK bunu organize etmekle sorumlu.”

SPK bir şirketin işlemlerini nasıl engelleyebilir?

Aracı kuruluşlar, kolektif yatırım kuruluşları, halka açık anonim ortaklıklar ve daha birçok farklı sahiplik yapısındaki şirketlerin halka arz, yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği gibi işlemleri SPK’nın onayına tabi. Örneğin halka arz sırasında SPK’nın farklı denetleme misyonları bulunuyor. Halka arz için şirket tarafından hazırlanan izahnamenin SPK tarafından onaylanması gerekiyor.

Selim Soydemir, izahnamenin onay sürecini ise şöyle detaylandırdı: “İzahname o şirketin kendini vatandaşa tanıttığı bir belgedir. Bu bilgileri SPK yeterli görmezse SPK onaylamayabilir ve bu aşamada halka arz engellenmiş olur. Halka arz dosyaları meslek personeli tarafından hazırlanır, daire başkanının ve ilgili Başkan yardımcısının uygun görüşüyle Başkan’a, Başkan da Kurul’a sunar. İzahname Kurul’un onayıyla onaylanmış olur. ama o süreçte SPK onay vermeme nedenlerini şirkete bildirir. Sonraki aşama hisse senedi alacak yatırımcıların doğru bilgilendirilmesi aşaması. Şirkete ortak olduktan sonra yatırımcıların mağdur olmaması için SPK kanununda bu amaçla toplam dört ana suç tanımlanmıştır. SPK bu suçları kendisi soruşturabilir.”

Peker’in iddiaları

Sedat Peker’in öne sürdüğü iddiaların soruşturmanın savcıların işi olduğunu belirten Soydemir, “Rüşvet ve irtikap soruşturması ceza kanunu içinde. Bunlar savcının işi. Ancak ortadaki iddialar için SPK da soruşturma başlatabilir” dedi. 

“Kimseye kefil olamam”

Teorik açıdan bir şirketin kayrılması ya da zenginleştirilmesinin mümkün olmadığını belirten Soydemir, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ancak bu tür durumlar da tıpkı rüşvet iddiaları gibi soruşturulmalıdır. Çalıştığım dönemde böyle bir iddia hatırlamıyorum. Ancak her alandaki gerçekler düzgün soruşturmalarla ortaya çıkar. Kimseye kefil olamam.

Tartışmaların önüne geçmek için ne yapılmalı?

Kamuoyuna yansıyan rüşvet iddialarının ya da benzer tartışmaların önüne geçmenin tek yolunun kurum için şeffaflık olduğunu vurgulayan Soydemir, “Bu tip tartışmaların sona ermesinde SPK Başkanı’nın kurum içinden seçilmesi ya da Cumhurbaşkanı tarafından atanmasının fark edeceğini düşünmüyorum. En önemlisi şeffaflık. Şeffaflık sağlanmadığı sürece bu tartışmalar yaşanmaya devam eder” dedi.

Medyascope'a destek olun.

Sizleri iyi ve özgür gazeteciliğe destek olmaya çağırıyoruz.

Medyascope sizlerin sayesinde bağımsızlığını koruyor, sizlerin desteğiyle 50’den fazla çalışanı ile, Türkiye ve dünyada olup bitenleri sizlere aktarabiliyor. 

Bilgiye erişim ücretsiz olmalı. Bilgiye erişim eşit olmalı. Haberlerimiz herkese ulaşmalı. Bu yüzden bugün, Medyascope’a destek olmak için doğru zaman. İster az ister çok, her katkınız bizim için çok değerli. Bize destek olun, sizinle güçlenelim.

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus