İSTANBUL (Medyascope) – Teknoloji milyarderi Peter Thiel’in Buenos Aires’e taşınması önce “kıyamet sığınağı” teorisiyle açıklandı. Ancak Milei hükümetinin teknoloji şirketlerine ve yabancı yatırımcılara açtığı alan, bu kararın arkasında daha pragmatik nedenler olabileceğini düşündürüyor. Peki Thiel neden Arjantin’e taşındı?
PayPal’ın kurucularından, yazılım şirketi Palantir üzerinden ABD ve İsrail’e gözetim ağı sağlamakla eleştirilen Silikon Vadisi milyarderi Peter Thiel, ailesiyle birlikte Arjantin’e taşınmasıyla gündemde.
Thiel, nisan ayında Buenos Aires’te yaklaşık 12 milyon dolarlık bir malikâne satın aldı. Bu hafta onlarca protestocu evinin önünde toplanarak “Peter Thief” ve “Peter Thiel yasasına hayır” yazılı pankartlar taşıdı.
Thiel’in neden Arjantin’i seçtiğine ilişkin ilk açıklamalardan biri, ülkenin bir tür “kıyamet sığınağı” olarak görülmesiydi.
Tarım açısından zengin, dünyanın güneyinde ve büyük askeri çatışma bölgelerinden uzakta bulunan Arjantin’in, olası bir üçüncü dünya savaşında teknoloji milyarderleri için güvenli bir seçenek olabileceği öne sürüldü.
Ancak son aylardaki siyasi gelişmeler başka bir ihtimali de gündeme taşıdı.
Milei hükümetinin teknoloji şirketlerine açtığı alan
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin hükümeti, Thiel’in Buenos Aires’e taşınmasından kısa süre sonra yabancı yatırımcıları ve teknoloji şirketlerini yakından ilgilendiren kapsamlı düzenlemeler hazırladı.
Geçen hafta Temsilciler Meclisi’nde altı saat boyunca tartışılan düzenlemeler nedeniyle milletvekilleri; Thiel, Milei ve Arjantin istihbaratıyla bağlantılı bir yetkiliyi parlamentoya davet etti ancak hiçbiri toplantıya katılmadı.
Muhalefetteki Piquetero partisinin lideri ve milletvekili Juan Marino, düzenlemeleri ABD’li teknoloji milyarderlerinin ülkedeki etkisini güçlendirmeyi amaçlayan bir “tekno-faşist yasama paketi” olarak nitelendirdi.
Ancak Thiel’in bu düzenlemeleri doğrudan desteklediğine veya hazırlanmasında rol oynadığına ilişkin herhangi bir kanıt bulunmuyor.
30 yıl boyunca değişmeyecek yatırım koşulları
Tartışmalı düzenlemelerden biri “super RIGI” olarak adlandırılan yeni yatırım rejimi.
Tasarı, yabancı şirketlere düşük vergi oranları sağlamayı ve yatırım koşullarının 30 yıl boyunca düzenleyici değişikliklerden korunmasını öngörüyor. Yasanın özellikle teşvik etmeyi amaçladığı yatırımlar arasında yapay zekâ veri merkezleri de açıkça sayılıyor.
Bir başka düzenleme ise yabancıların Arjantin’de arazi satın almasına yönelik kısıtlamaların büyük bölümünü kaldırmayı hedefliyordu ancak kabul edilmedi.
Hükümetin çıkardığı bir başka kararname de bazı kamu kurumlarının Arjantin vatandaşlarına ilişkin geniş kapsamlı kişisel verileri devlet istihbaratıyla paylaşmasını öngörüyor.
Bu düzenleme, Thiel’in kurucularından olduğu Palantir’in Arjantin devletiyle açıklanmayan sözleşmeleri bulunup bulunmadığı yönündeki soruları da artırdı. Milletvekillerinin bu konuda hükümete yönelttiği sorular henüz yanıtlanmadı.
Thiel, Milei ile kapalı kapılar ardında görüştü mü?
Thiel’in Arjantin’e taşınmasının ardından Milei ve cumhurbaşkanının üst düzey danışmanlarıyla kapalı kapılar ardında görüşmeler yaptığı da ortaya çıktı.
Muhalefet, yabancı bir yatırımcının hükümetin en üst düzey isimlerine bu ölçüde erişebilmesinin olağan olmadığını savunuyor.
Mercosur Parlamentosu’nda Arjantin’i temsil eden Cecilia Nicolini, ülkenin teknoloji milyarderleri açısından bir “laboratuvara” dönüştüğünü ileri sürdü. Nicolini, “Thiel’in Arjantin’i yalnızca savaşların yaşandığı bir dünyada güvenli bir yer olduğu için seçtiğini düşünmüyorum. Bunun arkasında Milei’nin geçirmeye çalıştığı reformlarla bağlantılı daha net bir plan olduğunu düşünüyorum” dedi.
“Startup şehirleri” tartışması
Muhalefetin dikkat çektiği başlıklardan biri de yabancıların arazi satın almasını kolaylaştırmayı amaçlayan düzenlemeydi. Marino’ya göre bu değişiklik, Thiel’in daha önce savunduğu ve devlet kontrolünün dışında daha özerk alanlar yaratmayı hedefleyen “startup şehirleri” modelinin önünü açabilirdi.
Bu modele örnek olarak Honduras’taki tartışmalı Próspera projesi gösteriliyor.
Milei de yaz aylarında Financial Times için kaleme aldığı bir yazıda, yapay zekâ veya robotlar tarafından işletilen “insan olmayan şirketlerin” kurulmasını savunmuştu.
Bu yaklaşım, teknoloji dünyasında devletin ve geleneksel düzenlemelerin rolünün azaltılmasını savunan fikirlerle benzerlik taşıyor.
Thiel ise taşınma kararının nedenlerine ve Arjantin’deki yeni düzenlemelerle ilişkisine dair kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmadı.
Dolayısıyla sorunun kesin bir yanıtı henüz yok: Peter Thiel Arjantin’e gerçekten olası bir kıyametten kaçmak için mi taşındı, yoksa Milei yönetiminin teknoloji milyarderleri için sunduğu yeni fırsatlar mı daha cazip geldi?
Kaynak: Guardian
