İSTANBUL (Medyascope) – Fransız futbolcu Kylian Mbappé, bir televizyon programında Çin’in eski lideri Mao Zedong’a benzeyen bir görsele yüzünün yerleştirildiği mizah içeriğine (meme) güldüğü için özür diledi. Çin’de sosyal medyada büyüyen tepkilerin ardından Mengniu ve Dongpeng gibi Çinli markalar Mbappé ile ilişkilerini kesmeye başladı.
Fransız futbolcu Kylian Mbappé, bir televizyon programında yüzünün Çin’in eski lideri Mao Zedong’un görseline montajlandığı bir meme’e gülmesi nedeniyle özür diledi. Çin sosyal medyasında tepkilerin artmasının ardından Mengniu ve Dongpeng gibi Çinli markalar, futbolcuyla işbirliklerini sonlandırma kararı aldı.
Real Madrid forması giyen Mbappé yaptığı yazılı açıklamada şöyle dedi:
“Yorumum yanlıştı ve Çin’de ve dünyadaki Çinli topluluklarda birçok insanı incittiğini şimdi anlıyorum.”
İspanya’da La Liga da yaptığı açıklamada Mbappé’nin sözlerinin Çinli taraftarlar arasında yarattığı rahatsızlıktan derin üzüntü duyduğunu belirtti.
Mbappé ne demişti?
Mbappé, Fransız talk show’u The Bridge’de en çok güldüğü meme’in, “sanırım bir Çinli diktatörün” göründüğü video olduğunu söyledi. Ardından program, Mbappé’nin yüzünün Mao’ya benzeyen bir görselin üzerine yerleştirildiği meme’e geçti ve Mbappé güldü.
Bu meme, Mbappé’nin futboldaki büyük etkisi nedeniyle “diktatör” olarak anılmasıyla ilgili bir şakanın parçası. Dolaşıma giren görüntülerde Mbappé, Mao’nun adını anmıyor. Meme’i arkadaşlarıyla “sürekli kullandığını” söylüyor. Programın YouTube kanalında orijinal video yok ve röportajın ne zaman yayımlandığı belli değil. Programı Real Madrid’li Aurélien Tchouaméni sunuyor.
Tepki Çin’de nasıl büyüdü?
BBC’ye göre tepki, 26 Ekim gecesi Çinli futbol forumu Dongqiudi’nin yaptığı açıklamayla başladı. Dongqiudi, yorumları “uygunsuz” olarak niteledi ve “Çin halkının duygularını incittiğini” belirtti.
Forum, Mbappé’nin sözlerini Çin’e ve Çin halkına hakaret içerdiği gerekçesiyle çeviremediğini de duyurdu. Videonun ekran görüntüleri Çin sosyal medyasında hızla yayıldı. Bazı kullanıcılar Mbappé’nin ve Real Madrid’in boykot edilmesini istedi. Weibo kullanıcıları meme’i ve Mao’ya yapılan göndermeyi bulanıklaştırarak paylaştı. Bu nedenle çok sayıda kişi Mbappé’nin tam olarak ne dediğini sordu.
Çin’de popüler olan ve çok sayıda reklam anlaşması bulunan Mbappé, Çinli taraftarlar tarafından “Çin pazarından kazanç sağlarken Çin halkını rahatsız eden sözler söylemekle” eleştirildi. Weibo’nun gündem listesindeki ilk 10 başlığın beşi Mbappé ile ilgiliydi. Listenin başında “birçok marka Mbappé ile ortaklığını sonlandırdı” etiketi vardı.
Markalar ve yayıncılar ilişkiyi kesti
Çin’in en büyük süt üreticisi Mengniu, “Çin halkının duygularını inciten her türlü söz ve eyleme karşı sıfır tolerans politikası” izlediğini duyurdu. İçecek şirketi Dongpeng de benzer bir açıklama yaptı. Şirketler açıklamalarında videoya doğrudan atıfta bulunmadı.
Global Times’a göre devlet televizyonu CCTV’nin haber uygulamaları Mbappé ile ilgili içerik yayımlamayacak. Çin medyası, CCTV’nin La Liga maçlarını da yayından kaldıracağını yazdı. Real Madrid, 20 kulübün mücadele ettiği İspanya liginde 36 şampiyonlukla en çok kupa kazanan takım. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian da konuyla ilgili haberleri not ettiklerini belirterek şunları söyledi:
“Çin halkının duygularını inciten söz ve eylemler, doğal olarak Çin toplumunun her kesiminden tepki görecektir.”
Çinli markalar, Mbappé’nin yanı sıra Norveçli golcü Erling Haaland ve NBA oyuncusu Stephen Curry ile de milyonlarca dolarlık reklam anlaşmaları imzaladı.
Mao neden hassas bir konu?
Mao, 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’ni kurdu ve 1960’lı ve 1970’li yıllarda ülkeyi yönetti. “Büyük İleri Atılım” adını verdiği hızlı sanayileşme girişimi on milyonlarca kişinin ölümüne yol açan bir kıtlıkla sonuçlandı. Ardından gelen Kültür Devrimi’nde Komünizm’e tehdit olarak görülen aydınlar, toprak sahipleri, sanatçılar ve çoğu zaman Parti içindeki rakipler tasfiye edildi.
Mao’nun 1976’daki ölümünün ardından Çin dünya ekonomisine açıldı. Parti ise Mao’yu eleştirilemeyecek bir ulusal ikon olarak tanımlamayı sürdürdü. BBC, bu nedenle Mao ile ilgili şakaların yalnızca partiye hakaret değil, partinin geçmişe ilişkin anlatısına yönelik de bir saldırı olarak algılandığını yazdı.
Çin’de sıkı denetlenen internette Mbappé’yi destekleyen kullanıcılar da çıktı. BBC bunu nadir bir tepki olarak değerlendirdi.
“Diktatör” lakabı nereden geliyor?
Mbappé’nin “diktatör” lakabı, çevrimiçi ortamda çok sayıda meme’e konu oldu. 2024’te Mbappé, adını bir dönercinin sandviç tanımında kullanması nedeniyle bir Fransız influencer ve döner dükkânı sahibine dava açmıştı. 2026 Dünya Kupası sırasında takım arkadaşı Ousmane Dembélé de Mbappé’ye, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ni 30 yıl yöneten Mobutu Sese Seko’ya gönderme yaparak “Mobut” diye seslendi.
Mbappé, eylülde France Football’a verdiği röportajda bu memelerin çoğunun şakacı bir niyetle yapıldığını kabul etti. Ancak bazılarının “insanlardaki siyasi ve insani farkındalık eksikliğini ortaya koyduğunu” söyledi. Mbappé o röportajda şunları dedi:
“İnsanları öldüren ya da milyonlarca insanı perişan eden kişilerle kıyaslanmak… Hayatımda bunu yaptığımı sanmıyorum.”
Kaynak: BBC
