BRICS liderleri 6 Temmuz’da Brezilya’da düzenlenen zirvede ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi politikalarını eleştirdi. Trump, açıklamanın ardından, “BRICS’in ABD karşıtı politikalarına uymak isteyen herhangi bir ülke, ek yüzde 10 gümrük vergisi ile cezalandırılacaktır” dedi.
BRICS liderleri 6 Temmuz’da Brezilya’nın Rio de Janeiro şehrindeki zirvede bir araya geldi. Yayımlanan ortak bildiride liderler, gümrük vergilerinin küresel ticaret için bir tehdit oluşturduğunu söyleyerek ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi politikalarını üstü kapalı şekilde eleştirdi.
Yayımlanan bildiriden birkaç saat sonra Trump, BRICS üyelerini hedef alan bir açıklama yayımladı. Trump, “BRICS’in ABD karşıtı politikalarına uymak isteyen herhangi bir ülke, ek yüzde 10 gümrük vergisi ile cezalandırılacaktır. Bu politikada herhangi bir istisna yoktur. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim” dedi.
Trump, önemli “misilleme vergileri” için 9 Temmuz’a kadar birçok ülke ile yaptığı ticaret anlaşmalarını sonuçlandırmayı hedefliyor.
Trump’ın yeni gümrük vergileri: Hesaplamalar nasıl yapıldı?
Trump, Beyaz Saray’daki Gül Bahçesi’nde geçtiğimiz aylarda büyük bir tablo eşliğinde bu tarifeleri tanıttığında, ilk başta bu oranların mevcut tarifelerin ve diğer ticaret engellerinin (örneğin düzenlemelerin) bir kombinasyonuna dayandığı varsayıldı.
Ancak daha sonra Beyaz Saray, oldukça karmaşık görünen matematiksel bir formül yayımladı.
Ama aslında hesaplama çok daha basit bir matematiğe dayanıyordu:
ABD’nin belirli bir ülkeyle olan mal ticaret açığı alınıyor, bu rakam o ülkeden yapılan toplam mal ithalatına bölünüyor, bu çıkan sonuç da ikiye bölünüyor.
Ticaret açığı, bir ülkenin diğer ülkelerden ithal ettiği fiziksel ürünlerin, onlara sattığı (ihraç ettiği) ürünlerden fazla olması durumudur.
Örnek verelim:
ABD, Çin’den daha fazla mal alıyor (ithal ediyor) ve daha az mal satıyor (ihraç ediyor). Yani 295 milyar dolarlık bir mal ticaret açığı var. Çin’den yapılan toplam ithalat ise 440 milyar dolar.
295’i 440’a böldüğünüzde yaklaşık yüzde 67 elde ediliyor, bu da ikiye bölündüğünde yüzde 34 oluyor. Bu nedenle Çin’e uygulanan gümrük vergisi yüzde 34.
Benzer şekilde, bu formül Avrupa Birliği (AB) için uygulandığında sonuç yüzde 20’lik bir tarife oldu.
BRICS nedir?
2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından oluşturulan bu grup, dünya ekonomisinde giderek artan etkileri ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirme çabasıyla ortaya çıktı. Gruba 2010’da Güney Afrika da eklendi. Grubun amacı, ekonomik kalkınma, siyasi işbirliği ve uluslararası arenada ortak çıkarların savunulması.
Grup, adını, ülkelerin İngilizce baş harflerinden alıyor.
Grup, Güney Afrika ev sahipliğinde düzenlenen 2023 BRICS Zirvesi’nde genişleme kararı aldı. Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de 1 Ocak’ta BRICS’e katıldı.
Grubun 10 üyeye çıkması, isminin de ne olacağı sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlar, grubun yeni adının BRICS+ olacağını düşünüyor.
BRICS neden önemli?
Gruba üye ülkeler arasında Çin ve Rusya gibi büyük güçler var.
BRICS ülkeleri, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 45’ini ve dünya gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) büyük bir bölümünü temsil ediyor.
Ekonomilerin toplam büyüklüğü ise 28,5 trilyon dolar. Bu, dünya ekonomisinin yüzde 28’i demek.
BRICS ülkeleri, 2014’te Yeni Kalkınma Bankası’nı (New Development Bank – NDB) kurdular. Bankanın amacı, gelişmekte olan ülkelerdeki altyapı ve sürdürülebilir kalkınma projelerini finanse etmek.
Öte yandan BRICS ülkeleri, dünyadaki ham petrolün yüzde 45’ini üretiyor.
G20’ye rakip olabilir mi?
Her ikisi de ekonomi odaklı yapılar olan BRICS ve G20, sık sık birbirleriyle karşılaştırıyor ve birbirlerine rakip oldukları belirtiliyor.
Türkiye’nin de dahil olduğu G20 (Group of Twenty), ekonomik işbirliği ve uluslararası finansal istikrarı teşvik etmek amacıyla 1999 yılında kuruldu. Ancak şunu unutmamak gerekir. Zaten BRICS’in kurucuları, G20’ye de üye.
Kaynak: Reuters
