İSTANBUL (Medyascope) – İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından Basra Körfezi’nde yaklaşık 6 bin denizci mahsur kaldı. Aylardır çatışmaların ortasında yaşayan denizciler gıda, uyku ve ruh sağlığı sorunlarıyla karşı karşıya.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, yaklaşık bin 500 gemi ile 20 bin denizciyi bölgede mahsur bıraktı. Gemilerin bir bölümü güvenli geçiş fırsatı buldukça Basra Körfezi’nden ayrıldı ancak Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne göre yaklaşık 6 bin denizci hâlâ bölgede bulunuyor.
Denizciler, güvenli biçimde ülkelerine dönemeden gemilerin bakımını yapmak, yükleri kontrol etmek ve olası saldırılara karşı gözcülük etmek zorunda kalıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ne kadar azaldı?
Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 130 gemi geçiyordu. Son dönemde günlük geçiş sayısı 12’nin biraz üzerine kadar geriledi.
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, çatışmalardan önce yoğun ancak görece güvenli bir ticaret güzergâhıydı.
Çatışmalarda kaç denizci hayatını kaybetti?
İran savaşının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik 63 saldırı düzenlendi ve 17 denizci hayatını kaybetti. Ölümlerin çoğu İran’ın saldırılarından kaynaklandı. Haziran ayında ABD Donanması’nın bir gemiyi vurması sonucu ise üç denizci öldü.
Yemen’deki Husiler de Kızıldeniz’de gemileri hedef almayı sürdürdü. Geçen hafta Mısır’daki bir limanda meydana gelen patlamanın ardından iki gemi alev aldı.
İran’ın el koyduğu gemilerde durum ne?
İran’ın 22 Nisan’da Hürmüz Boğazı’ndan geçerken el koyduğu MSC Francesca adlı gemide yaklaşık 20 denizci dördüncü ayına girdi. Karadağ, Endonezya, Filipinler ve başka ülkelerden gelen mürettebat, İran kıyılarının yaklaşık 6,5 kilometre açığında muhafızların gözetiminde tutuluyor.
Gemideki denizcilerin birkaç günde bir yalnızca 30 dakika internete erişebildiği ve ne zaman serbest bırakılacaklarını bilmedikleri aktarıldı. Mahsur kalan bazı denizcilerin günde yalnızca bir kez pirinç ve mercimek yiyebildiği belirtiliyor. Bir denizci, geminin vurulması halinde kolayca tahliye olabilmek için kıyafetleriyle uyuduğunu anlattı.
Aynı gün İran’ın el koyduğu Epaminondas adlı başka bir konteyner gemisi de Francesca’nın yakınındaki sularda tutuluyor.
İran Devrim Muhafızları Donanması, iki geminin “gerekli izinler olmadan” hareket ettiğini savundu. Francesca’nın bağlı olduğu Panama ile MSC şirketinin merkezinin bulunduğu İsviçre, geminin ve mürettebatın serbest bırakılması için diplomatik girişimlerde bulunuyor. Ancak görüşmelerden henüz sonuç alınamadı.
Kaynak: New York Times
