Masada Kalanlar (36): Anneannemin çocukluğundaki Kurban Bayramları

Anneannemin çocukluğunun geçtiği ellili ve altmışlı senelerde Aydın şimdiki gibi apartmanlarla dolmamış. Herkes bahçe içindeki bir ya da iki katlı evlerinde otururmuş. Anneannemlerin evi de onlardan biri. Bayram günlerini büyük heyecanla beklerlermiş, zira, anneannemin hem annesi hem de babası öğretmen olduğu ve evde onların ebeveyni de yaşadığı, yani aynı çatı altında birkaç nesil birlikte bulundukları için konu komşu tebrikleşmeye onlara gelirmiş.

Anneannem için çocukluğunun en güzel hatıralarından biri Kurban Bayramları. Kurban bayramının bütün ritüeline harfi harfine riayet eder, geleneği bir sonraki nesle aktarabilmek için hiçbir şeyi eksik bırakmazlarmış.

İmkânı olduğu halde kurban kesmeyen bir tek ev olmazmış. Bayramdan iki gün önce koyun alınır, bahçenin köşesine bağlanır, çok iyi bakılır, muntazaman su ve yem verilirmiş. Eziyet anlamına gelebilecek en küçük davranıştan herkes kaçınırmış.

Bayram sabahı herkes erkenden kalkar, bayramlıkların giyilmesi de âdetten. Bu esnada, anneannemin dedesiyle babası bayram namazına giderler, nenemle annesi ise abdest alırlarmış. Kurban her sene birinin adına kesilirmiş. Kadınlar, kurbanın kesildiği kişi için iki rekat namaz kılmak üzere eve girerlermiş. Bazen de ölmüş biri için kurban kesilirmiş. Özellikle yakınlarda ölen biri, sırasız bir ölüm… Ama o kurbanların mutlaka arefe günü kesilmesi gerekirmiş. Bayram gününe bırakılmazmış.

Masada Kalanlar (36): Annennemin çocukluğundaki Kurban Bayramları
Masada Kalanlar (36): Annennemin çocukluğundaki Kurban Bayramları

Anneannemin dedesi bir darbede koyunu kesmesiyle bilinirmiş. Hayvana olabildiğince az acı çektirerek bu işi bizzat kendisi kotarırmış. Evvela, bahçeye bir çukur kazılacak. Akabinde dua başlayacak. Dedesi dua ederken bir yandan da koyunun sırtını sıvazlarmış. Yem ve su verir, gözlerini bağlarmış. Sonra hayvan çukurun yanına yatırılır, arka ayaklarını birbirine bağlarlarmış. Dedenin bıçak darbesiyle boşalan kan doğrudan bahçedeki çukura akıtılırmış.

Aydın evleri asmasız olmaz. Anneannemlerin evinde de çardağın üstünde bir asma varmış. Oraya bir ip asılır, deriyle et arasında bir yarık açılır, üflenir, deriyle etin birbirinden ayrılması sağlanır, yumruk yapılan eller o yarıktan girer ve postu hiç zarar vermeden tulum halinde çıkarırlarmış. Deri kokmasın diye hemen tuzlanırmış.

THK’nın araçları sokak aralarından geçip kurban derilerini toplarmış. Anneannemler de deriyi THK’ya verdikten sonra eti parçalarına ayırma faslına girişirler, eve ve komşulara birer lokma ayrıldıktan sonra kalanlar imkânı olmayanlara pay edilirmiş. Anneannem, abisi ve kız kardeşiyle birlikte kahvaltıdan sonra etleri adreslere götürmekle görevlendirilirmiş. Bütün çocuklar, bayram öğleden sonralarında ellerinde etlerle kapı kapı dolaşırmış. Fakat koyundan eve mutlaka külbastılık bir parça hazırlanırmış. Bu taze kesilen külbastı, öğleye doğru yapılan kahvaltının başköşesinde yer alırmış. Bayram sabahı ille külbastı yenirmiş.

Masada Kalanlar (36): Annennemin çocukluğundaki Kurban Bayramları
Masada Kalanlar (36): Annennemin çocukluğundaki Kurban Bayramları

Kahvaltıdan önce aile içinde bayramlaşma töreni olacak tabii ama ilk gün kimse birbirine gitmez, kurban telaşının geçmesini bekler, evler arası bayramlaşma bayramın ikinci ya da üçüncü gününe bırakılırmış.

Şimdinin kentte yaşayan çocukları kurban kanı görmeye dayanamıyor. Kurbanın kesilişini görmenin travmatik etkisinden söz ediliyor. Oysa, anneannemin çocukluğunda, çocuklar bayramın gelişini büyük heyecanla bekler, kurbanın kesilişini izler, alınlarında kurbanın bir parmak kanıyla dolaşırlarmış.

Kurban Bayramları sevgi ve dayanışma içinde geçer, herkes, vahşet anlamına gelebilecek her türlü görüntüden kaçınırmış.

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Paylaş