Levent Köker ile Hukuk ve Demokrasi (38): Nasıl düşünüyoruz, neyi amaçlıyoruz? – Bilim ve teori üzerine bazı düşünceler

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

İnsan düşüncesinin bilimsel ve bilim dışı (metafizik/ideolojik) olarak nitelenmesi ve bilimsel düşünceye üstünlük atfedilmesi, kökleri 19. yüzyıla uzanan pozitivizmin en temel özelliği. Bugün de geçerliliğini bir bakıma koruyan bu yaklaşıma göre bilim, insanın dış dünyadaki olayları açıklamak amacıyla geliştirdiği, hipotetik-dedüktif (gözlemden genellemeye, genellemeden çıkarsanan hipotezlerin sınanmasına ve doğrulanan hipotezlerin sistemleştirilmesiyle varılan teorilere giden) metodla işleyen ampirik-analitik teorilerden oluşuyor. Burada açıklama, insanın kendi dışındaki dünyayı kontrol etmesine imkan veren bir nedensellik ilişkisini ifade ediyor. Bu bilimsellik anlayışı açısından doğa ve toplum alanları arasında bir fark bulunmuyor: Bilim tektir! Oysa, insanın sadece kendisi dışındaki dünyayı açıklamaktan ibaret olmayan başka ilgileri de var. Kendisinin nasıl bir insan olduğu, başkalarıyla olan ilişkilerinin hangi temelde anlaşılması gerektiği, kültür dediğimiz değerler alanının niteliğinin anlaşılması, bu çerçevede özgürlük gibi kavramlar bu ilgilerin sadece bir bölümünü ifade ediyor. Bu alanlarda amaç kontrol değil, anlama ve özgürleşme. Jürgen Habermas’ın teknik, pratik ve kritik (eleştirel/özgürleşmeci) ilgiler olarak formüle ettiği üçlünün son ikisinde teorinin anlamı, ilkinden çok farkı ve bizi yakından ilgilendiren ideoloji ve paradigma kavramlarına bağlanıyor. Önümüzdeki yayının konusu da böylece belirlenmiş oluyor.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus