ANKARA (Medyascope) – Çözüm sürecinin “çerçeve yasası” TBMM Başkanlığı’na sunuldu. AKP, MHP, DEM Parti, CHP, HÜDA-PAR ve bazı Yeni Yol milletvekillerinin imza verdiği teklif, 7 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’nda görüşülecek. DEM Parti teklifi “eksik ama tarihi bir başlangıç” olarak nitelerken, YENİ Parti hazırlık sürecindeki yöntemi eleştirerek ortak imzaya katılmadı. Ancak Özgür Özel, siyasi tutumlarının değişmediği mesajını verdi.
Haber özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- Çerçeve yasası, TBMM Başkanlığı’na sunuldu ve 7 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’nda görüşülecek.
- AKP, MHP, HÜDA-PAR ve DEM Parti, yasayı desteklerken, YENİ Parti süreci eleştirdi ama desteğe devam etti.
- DEM Parti, teklifi ‘eksik ama tarihi bir başlangıç’ olarak nitelendirdi.
- İYİ Parti, teklifin iadesini istedi ve usul bakımından Anayasa’ya aykırı olduğunu vurguladı.
- Çerçeve yasa teklifi, Milli Dayanışma Komisyonu’nun bir yıl sonunda sunuldu.
Çözüm sürecinde önemli eşiklerden biri daha aşıldı, çerçeve yasa Meclis’e geldi. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, 12 maddelik teklifi 360’a yakın imzayla sunduklarını açıkladı. DEM Parti teklifin eksiklerine rağmen süreçte bunun bir son değil, önemli bir başlangıç olduğuna işaret ederken; YENİ Parti yasa hazırlık sürecini eleştirdi.
- İşte çerçeve yasa teklifinin tam metni
- Çerçeve yasa Meclis’te: Yasada neler var, kimler yararlanacak?
Adalet Komisyonu 7 Ağustos’ta toplanacak
TBMM Adalet Komisyonu, 7 Ağustos Cuma günü saat 15.00’te “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adıyla sunulan çerçeve yasa teklifini görüşmek üzere toplanacak. Komisyon aşaması tamamlandığında çerçeve yasa TBMM Genel Kurulu’na gelecek.
Meclis’in 11 Ağustos’a kadar çalışarak çerçeve yasa görüşmelerini tamamlaması ve ardından tatile girmesi bekleniyor. Yeni yasama yılı 1 Ekim 2026’da açılacak.
Muhalefete taslak son güne kadar iletilmedi
Teklif 3 Ağustos’ta imzaya açıldı ancak tam metni kimseyle paylaşılmadı. AKP yöneticilerinin siyasi partilerle temasları sırasında da teklifin aslı götürülmedi. Ancak içeriğe dair bilgi notu hazırlandı ve partilerle görüşmelerde içeriğe dair bilgiler aktarıldı.
AKP milletvekillerinin, içeriğini bilmeden teklifi imzaladıkları gündeme gelerek eleştiri konusu oldu. Bu sırada DEM Parti Milletvekili Cengiz Çandar’ın açıklamaları gündeme geldi. Rudaw’a yaptığı açıklamalarda Çandar sadece “çekirdek” bir kadronun metne hakim olduğunu dile getirirken teklifi sadece AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Abdullah Öcalan’ın bildiğini iddia etmişti.
AKP, MHP ve HÜDA-PAR’dan tam destek
Kanun teklifi ilk olarak AKP milletvekillerinin imzasına açıldı ve bütün milletvekillerinin eksiksiz imzalaması yönünde talimat verildi. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş da teklife imza verdi. AKP’nin Grup Başkanı Abdullah Güler ile bütün grup başkanvekillerinin imzası ilk sayfada yerini aldı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisi adına ilk imzayı atan isim oldu. Ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, Grup Başkanvekilleri Filiz Kılıç ve Erkan Akçay, süreçte önemli rol oynayan Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da imzalarını ilk sayfaya attı. Diğer MHP milletvekilleri de imza verdi.
HÜDA-PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu ile birlikte Meclis’te bulunan dört HÜDA-PAR imzasını koydu. DEVA Partisi’nden istifa eden ve bağımsız milletvekili olan Mustafa Yeneroğlu, Yeni Yol Partisi milletvekilleri Mustafa Bilici ve Kani Torun da destek verdi.
DEM Parti’den “eksik ama tarihi teklif” mesajı
İki gündür gözler DEM Parti’nin üzerindeydi. Etkin pişmanlık hükümlerine dayanması ve “hak yoksunluğu” düzenlemesi, DEM Parti’nin itiraz ettiği başlıklardı. Ancak DEM Parti de bugün (5 Ağustos) yaptığı toplantıyla teklifi imzalama kararı aldı. Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan, TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar, Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli’nin imzası da ilk sayfada bulundu. 20 DEM Parti ve 2 DBP milletvekili teklifi desteklemiş oldu.
Bakırhan, 3 Mayıs 2025’te hayatını kaybeden Sırrı Süreyya Önder’i anarak sözlerine başladı ve “Bu yasa hepimiz için bir imkandır. Bu imkanı 86 milyonun ortak kazancına dönüştürmek istiyoruz. Bu yasa bir son durak değil, tam tersine önemli ve tarihi bir başlangıçtır. Yasanın eksikliklerini ifade ettiğimiz gibi önemini de biliyoruz ve önemini de savunacağız” diye konuştu. Yasanın eksikleri olduğu şerhini düşse de Bakırhan, çatışmanın yeniden üretilmesini engelleyecek demokratik adımları destekleyeceklerini vurguladı.
Hatimoğulları ise komisyonun İmralı’ya giderek Abdullah Öcalan ile görüşmesinin tarihi bir eşik olduğunu kaydetti. Teklifin kapı araladığını söyleyen Hatimoğulları “Kürt sorunu bir terör sorunu değil. Bunun her daim altını çizdik. Kürt sorunu iktisadi bir sorundur; sosyal, siyasal ve toplumsal bir sorundur. Dolayısıyla bu meseleyi bu şekilde ele alarak bundan sonraki süreçte yine müzakere ve diyaloğun devam etmesini ve demokratikleşmenin önünü açacak yeni yasaların ortaya çıkmasını önemli görüyoruz” ifadelerini kullandı.
CHP’den de destek
CHP’de mahkeme kararıyla genel başkanlık görevine atanan Kemal Kılıçdaroğlu da bugün Merkez Yönetim Kurulu’nu (MYK) topladı ve çerçeveye yasayı değerlendirdi. Teklifi destekleme kararı alınmasının ardından CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Grup Başkanvekilleri Sevda Erdan Kılıç ve Rahmi Aşkın Türeli ile Adalet Komisyonu üyesi İnan Akgün Alp Meclis’e gelerek teklife imza verdi.
Yapılan açıklamada, teklifin CHP’nin sürecin Meclis’te ilerlemesi, örgütün feshinin tespitinden sonra yürürlüğe girmesinin düzenlenmesi, silahların tamamen devreden çıkması ve “Cumhuriyet’in demokrasiyle taçlandığı bir dönemin kapısını aralaması” yaklaşımlarına uygun olduğu kaydedildi.
YENİ Parti’den imza yok ama sürece desteğe devam
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel de 3 Ağustos’ta yaptığı MYK toplantısında kurmaylarıyla çerçeve yasayı değerlendirdi. O gün AKP’nin yasa teklifini partilere ileteceği ve ortak imzayla sunulması için destek isteyeceği ifade ediliyordu ancak YENİ Parti’den sürecin kapalı yürütüldüğü eleştirisi geldi. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, AKP grubunun telefonla arayarak görüşme talebinde bulunduğunu ancak teklifin taslağının kendileriyle paylaşılmadığını belirtti.
4 Ağustos’ta ise AKP Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül ve Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, Murat Emir ve YENİ Parti Milletvekili Süleyman Bülbül’ü ziyaret etti. Emir, içeriğe dair bilgi verildiğini ancak üzerine çalışabilecekleri somut bir teklif iletilmediğini söyledi.
YENİ Parti teklif sunulurken yürütülen süreci ve yöntemi eleştirerek imzacı olmasa da, komisyon ve Genel Kurul aşamasında teklife destek vermesi bekleniyor. Özgür Özel, teklifle ilgili YetkinReport’a konuşarak yasal düzenlemeyle demokratikleşme adımlarının iç içe olması gerektiğine dikkat çekti. Öte yandan Özel, teklifin hazırlık sürecinde ortak çalışma yürütülmemesini eleştirirken, siyasi pozisyonlarında değişiklik olmadığını vurguladı:
“AK Parti kendi grubundan boş kâğıda imzaları topladı. Parti gruplarına bugün öğle saatlerinde kapalı zarf içinde yolladılar. Biz bunu çalışacağımız ilgili Meclis komisyonlarımızın başkanları ve Meclis’te oluşturulan Terörsüz Türkiye Komisyonu’na görevli olarak gönderdiğimiz arkadaşlardan oluşan heyet metni çoğaltıp önüne alıp toplantıya başlarken, onlar yarım saat içinde metni Meclis Başkanlığı’na teslim ettiler. Siyasi yaklaşımımızda bir değişiklik yok, ancak usul ve üslup açısından son derece yanlış bir iş.”
İYİ Parti teklifin iadesini istedi
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, çerçeve yasa trafiği sürerken dün (4 Ağustos) Meclis grubunu olağanüstü topladı. Bugünkü grup toplantısında da Dervişoğlu “İmralı ve sarayın ve de Balgat’ın ortaklaşarak Meclis’e getirmeye çalıştığı yasanın hesabını Genel Kurul’da da meydanlarda da tek tek soracağız” diyerek tepkisini sürdürdü.
Teklifin Meclis’e sunulmasının ardından İYİ Parti, çerçeve yasa teklifinin iade edilmesini istedi. İYİ Parti Grup Başkanvekilleri Uğur Poyraz ve Turhan Çömez’in imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan dilekçede, teklifin Anayasa, TBMM İçtüzüğü, Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunlarına usul ve şekil bakımından aykırı olduğu ifade edildi. Dilekçede “Terör örgütü yöneticileri ve teröristler lehine imtiyazlı hükümler öngören böyle bir kanun teklifinin hazırlanması, imzalanması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulması; Anayasa’nın genel esasları bakımından Anayasa’ya aykırıdır” denildi.
Komisyon çalışmaya başladıktan tam bir yıl sonra
Çerçeve yasa teklifi, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun kurulmasından tam bir yıl sonra Meclis’e sunuldu. Komisyon 5 Ağustos 2025’te çalışmalarına başlamıştı. 21 toplantı yapan ve 137 kişiyi dinleyen komisyonun çalışmalarında en çok tartışılan konu İmralı ziyareti oldu.
24 Kasım 2025’te AKP, MHP ve DEM Parti’nin birer üyesi İmralı’ya giderek PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüştü. Görüşme tutanaklarının komisyona özet şeklinde sunulması da tartışmalara neden olmuştu.
Komisyonda bulunan bütün partiler raporlarını hazırlarken, senenin son toplantısı 24 Aralık 2025’te yapıldı. Ardından rapor yazım ekibi oluşturuldu ve yedi bölümden oluşan ortak rapor 18 Şubat 2026’da kabul edildi.
