Üniversite eğitimi için başka bir şehre taşınmak, öğrenciler açısından yeni bir yaşam düzeni kurmayı da beraberinde getiriyor. Büyükşehirlerde artan yaşam maliyetleri ise bu düzenin en önemli parçalarından biri olan barınma tercihlerini değiştiriyor. Öğrenciler artık ev seçerken kampüse yakınlık gibi alışılmış kriterlerin yanında ulaşım olanaklarını, aidatları, faturaları ve ev paylaşımı seçeneklerini de hesaba katıyor. Bu durum İstanbul, Ankara ve İzmir gibi öğrenci nüfusunun yoğun olduğu şehirlerde ev arama alışkanlıklarının yeniden şekillenmesine neden oluyor.
Artan yaşam maliyetleri öğrencilerin konut tercihlerini nasıl etkiliyor?
Öğrencilerin ev arayışında karşılaştığı en önemli konulardan biri barınma için ayrılması gereken bütçe. Kiraya ek olarak depozito, aidat, faturalar ve taşınma masrafları düşünüldüğünde eve çıkmanın maliyeti aylık kira bedelinin ötesine geçiyor. Özellikle ailesinden farklı bir şehirde eğitim gören öğrenciler için bu giderlerin tamamını birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Bu nedenle ev arama süreci de daha geniş bir araştırmayı beraberinde getiriyor. Öğrenciler farklı ilçelerdeki kira seviyelerini ve konut seçeneklerini görmek için Emlakjet gibi ilan platformları üzerinden alternatifleri karşılaştırabiliyor. Kampüse yakın ancak bütçeyi zorlayan bir ev ile daha uzakta bulunan fakat ulaşım bağlantıları güçlü bir konut arasında seçim yapmak, öğrencilerin sık karşılaştığı kararlardan biri haline geliyor.
Maliyet baskısı konutun özelliklerine ilişkin beklentileri de etkiliyor. Daha küçük daireler, eşyalı evler veya birkaç kişinin birlikte yaşayabileceği konutlar öğrenciler açısından alternatif oluşturuyor. Böylece ev seçiminde tek bir kriter yerine aylık toplam giderin sürdürülebilir olup olmadığı önem kazanıyor.
Kampüse yakınlık yerine ulaşım olanakları öne çıkıyor
Üniversite öğrencilerinin ev ararken uzun yıllardır önem verdiği kriterlerin başında kampüse yakınlık geliyor. Ancak merkezi bölgelerdeki konut maliyetleri yükseldikçe öğrencilerin arama alanı da genişliyor. Kampüsün bulunduğu mahallede yaşamak yerine toplu taşımayla üniversiteye ulaşılabilecek farklı ilçeler değerlendirilebiliyor.
Bu noktada metro, metrobüs, tramvay ve banliyö hatları öğrencilerin konut tercihlerinde daha belirleyici hale geliyor. Bir evin üniversiteye kilometre olarak uzak olması, doğrudan ulaşım imkânı bulunduğunda daha az önemli olabiliyor. Buna karşılık yakın görünen ancak aktarma gerektiren bir bölge günlük yaşamda daha fazla zaman ve ulaşım maliyeti yaratabiliyor.
Ev arama alanının genişlemesi öğrencilerin farklı mahallelerle tanışmasını da sağlıyor. Üniversite çevresindeki birkaç mahalleyle sınırlı kalan arayış yerine ulaşım hattı boyunca farklı bölgeler karşılaştırılıyor. Bu nedenle evin konumu değerlendirilirken yalnızca haritadaki mesafeye değil, günlük yolculuğun süresine ve maliyetine de bakılıyor.
Ev arkadaşlığı öğrenciler için daha yaygın bir aeçenek haline geliyor
Tek başına eve çıkmanın maliyeti arttıkça ev arkadaşlığı öğrenciler için daha önemli bir barınma seçeneğine dönüşüyor. İki veya üç öğrencinin aynı evi paylaşması kira, aidat ve faturaların kişi başına düşen miktarını azaltabiliyor. Bu durum daha yüksek kiraya sahip merkezi bölgelerde yaşama ihtimalini de artırabiliyor.
Ev paylaşımı yalnızca kira bedeli açısından değerlendirilmemeli. İnternet, elektrik, su, doğal gaz ve apartman aidatı gibi düzenli giderlerin paylaşılması aylık bütçede önemli bir fark yaratabiliyor. Eşyalı bir ev tercih edildiğinde başlangıçta mobilya ve beyaz eşya için yapılması gereken harcamalar da azalabiliyor.
Ancak ortak yaşam beraberinde farklı sorumluluklar getiriyor. Faturaların nasıl paylaşılacağı, ortak alanların kullanımı ve evde kalacak kişilerin sorumlulukları gibi konuların başlangıçta konuşulması olası anlaşmazlıkların önüne geçebilir. Öğrencilerin ekonomik nedenlerle tercih ettiği ev arkadaşlığı böylece aynı zamanda ortak bir yaşam düzeni kurmayı gerektiriyor.
Öğrenciler ev ararken hangi kriterlere öncelik veriyor?
Kira bedeli önemli olsa da öğrenciler açısından uygun bir evin yalnızca ucuz olması yeterli değil. Günlük yaşamı doğrudan etkileyen birçok unsur konut seçiminin parçası haline geliyor. Ulaşım seçenekleri, evin büyüklüğü, ısınma sistemi, bina özellikleri ve çevredeki temel hizmetlere erişim bunların başında geliyor.
Özellikle aidat, ev arama aşamasında gözden kaçabilen giderlerden biri. Kirası görece uygun görünen bir konutun yüksek aidatı toplam aylık maliyeti artırabiliyor. Benzer şekilde eski ve yalıtımı zayıf bir binada kış aylarında ortaya çıkabilecek ısınma giderleri de bütçe üzerinde ek yük oluşturabiliyor.
Eşyalı veya eşyasız ev tercihi de öğrencinin şehirde ne kadar süre yaşayacağına göre değişebiliyor. Kısa süreli veya eğitim dönemi boyunca şehirde kalmayı planlayan öğrenciler için eşyalı konutlar taşınmayı kolaylaştırırken uzun süre aynı şehirde yaşayacak kişiler farklı seçenekleri değerlendirebiliyor. Market, hastane, kütüphane ve sosyal alanlara erişim de günlük hayatın sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.
İstanbul, Ankara ve İzmir’de öğrencilerin ev arayışı nasıl farklılaşıyor?
Büyükşehirlerde öğrenci olmak benzer ekonomik sorunları beraberinde getirse de her şehrin yapısı ev arama sürecini farklılaştırıyor. Üniversitelerin kent içindeki dağılımı, toplu taşıma ağı ve ilçeler arasındaki mesafeler öğrencilerin değerlendirdiği bölgeleri doğrudan etkiliyor.
İstanbul’da üniversitelerin farklı ilçelere dağılması ve şehrin büyüklüğü nedeniyle ulaşım süresi konut seçiminde önemli bir yere sahip. Bir ilçedeki daha uygun kira seçeneği ilk bakışta avantajlı görünse de her gün yapılacak uzun yolculuk öğrencinin zaman ve ulaşım bütçesini etkileyebiliyor. Bu nedenle metro ve metrobüs hatlarına yakın bölgeler kampüsten uzakta olsalar bile seçenekler arasına girebiliyor.
Ankara’da metro ve otobüs bağlantıları ile üniversitelerin konumu öğrencilerin belirli bölgelerde yoğunlaşmasını sağlayabiliyor. İzmir’de ise metro, tramvay ve İZBAN gibi ulaşım seçenekleri farklı ilçelerde yaşamayı mümkün hale getiriyor. Dolayısıyla üç şehirde de yalnızca üniversitenin bulunduğu ilçeye odaklanmak yerine ulaşım ağıyla birlikte daha geniş bir bölgeyi değerlendirmek mümkün.
Öğrenciler kiralık ev ararken nelere dikkat etmeli?
Öğrenciler için kiralık ev arayışında bütçe belirlemek sürecin başlangıç noktalarından biri. Ancak bu bütçenin yalnızca kira bedeli üzerinden hesaplanmaması gerekiyor. Aidat, faturalar, ulaşım giderleri ve varsa ev arkadaşlarıyla paylaşılacak masraflar birlikte düşünüldüğünde aylık toplam barınma maliyeti daha net görülebilir.
İlanlarda yer alan bilgilerin evi görürken kontrol edilmesi de önemli. Isınma sistemi, evde bulunan eşyalar, apartman aidatı ve konutun mevcut durumu hakkında bilgi almak sonradan ortaya çıkabilecek ek masrafların önüne geçebilir. Konutun toplu taşımaya olan gerçek yürüme mesafesini görmek ve mümkünse üniversiteye ulaşımı önceden denemek de günlük hayat hakkında daha gerçekçi bir fikir verir.
Kiralama aşamasında sözleşmenin dikkatle okunması, depozito ve diğer ödemelerin kayıt altına alınması gerekir. Evi görmeden veya ilan ve kiraya veren kişiyle ilgili gerekli kontroller yapılmadan ödeme yapılmaması da güvenli bir kiralama süreci açısından önem taşır.
Büyükşehirlerde öğrencilerin ev arayışı artık kampüse en yakın konutu bulmanın ötesinde çok sayıda değişkeni birlikte değerlendirmeyi gerektiriyor. Artan yaşam maliyetleri, ulaşım seçenekleri ve ortak yaşam modelleri öğrencilerin yaşamak istediği bölgeleri ve konuttan beklentilerini değiştiriyor. Bu nedenle öğrencilik döneminde doğru evi bulmak, kira bedeli kadar günlük yaşamın toplam maliyetini ve sürdürülebilirliğini de hesaba katmayı gerektiriyor.
- Editör notu: Bu içerik www.emlakjet.com işbirliği ile yayınlanmıştır.
