İSTANBUL (Medyascope) – Çin’de emlak krizinin simgesi haline gelen Evergrande’ın kurucusu Hui Ka Yan, şirketin çöküşünden beş yıl sonra müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Bir dönem 45,3 milyar dolarlık servetiyle Asya’nın en zengin kişisi olan Hui’nin tüm kişisel malvarlığına da el konulmasına karar verildi.
Çin’in en borçlu gayrimenkul şirketi Evergrande’ın kurucusu Hui Ka Yan, şirketin çöküşünün ülke ekonomisini ve finans piyasalarını sarsmasından beş yıl sonra müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Bir dönem Asya’nın en zengin insanı olan 67 yaşındaki Hui, nisanda aralarında fonların kötüye kullanılması, bağış ve yatırım dolandırıcılığı, yasadışı mevduat toplama, yasadışı kredi verme, menkul kıymet ihracında dolandırıcılık ve rüşvetin de bulunduğu sekiz suçlamayı kabul etmişti.
Shenzhen’deki mahkeme, Hui’nin müebbet hapis cezasının yanı sıra bütün kişisel malvarlığına el konulmasına hükmetti.
Evergrande’a 1,3 milyar dolarlık para cezası
Mahkeme Evergrande’a 8,82 milyar yuan, yaklaşık 1,31 milyar dolar; ana iştiraki Hengda’ya ise 7 milyar yuan para cezası verdi. Şirketin beş eski üst düzey yöneticisine de para cezalarının yanı sıra altı ila 18 yıl arasında değişen hapis cezaları verildi.
Çin devlet televizyonu CCTV’ye göre Hui dışında Evergrande bağlantılı toplam 56 kişi çeşitli cezalara çarptırıldı.
Kararın ardından Evergrande’dan ev satın alanların bulunduğu bir sosyal medya grubunda, “Bedeli sıradan vatandaşlar ödedi” ve “Peki bizim paramız ne olacak?” yorumları yapıldı.
300 milyar dolarlık borç
İş insanı Hui Ka Yan tarafından 1996 yılında Hengda Group adıyla Çin’in güneyindeki Guangzhou şehrinde kurulan Evergrande’nin 280’den fazla şehirde 1.300’den fazla projesi vardı. Son yıllarda hızla büyüyerek ülkenin en büyük şirketlerinden biri haline gelen Evergrande, büyümeyi finanse edebilmek için büyük ölçüde borçlandı. Ülkede yaşanan bazı sorunlar nedeniyle borçlarını ödeyemeyen ve elindeki projelerde de büyük indirimlere giden Evergrande, Aralık 2021’de borçlarını ödeyemez hale geldi.
Şirketin çöküşü, yıllardır Çin ekonomisini baskılayan gayrimenkul krizinin en önemli sembollerinden biri haline geldi.
Evergrande’nin durumu, 2008’de küresel mali krize yol açan Lehman Brothers’ın iflasına benzetilmişti.
Şirket hakkında 2024’te Hong Kong’da tasfiye kararı verildi. Evergrande geçen yıl da Hong Kong Borsası’ndan çıkarıldı. Ancak tasfiye süreci oldukça yavaş ilerliyor. Tasfiye memurlarının açıklamasına göre geçen ağustos itibarıyla yalnızca yaklaşık 255 milyon dolarlık varlık satılabildi. Alacaklıların taleplerinin toplamı ise 45 milyar dolara ulaşıyor.
Köyden Asya’nın en zenginliğine: Hui Ka Yan kimdir?
Henan eyaletindeki kırsal bir köyde büyükannesi tarafından büyütülen ve bir dönem çelik sektöründe teknisyen olarak çalışan Hui, Evergrande’ı 1996’da kurdu.
Şirketi yoğun biçimde borçlanarak büyüten Hui, Evergrande’ı sözleşmeli satışlar bakımından Çin’in en büyük gayrimenkul geliştiricisi haline getirdi.
Forbes’a göre Hui’nin serveti 2017’de 45,3 milyar dolara ulaşmış ve onu Asya’nın en zengin insanı yapmıştı.
Çin’in menkul kıymetler düzenleyici kurumu da 2024’te Evergrande’ın ana şirketinin kazançlarını olduğundan yüksek gösterdiği ve menkul kıymet dolandırıcılığı yaptığı sonucuna varmıştı. Hui’ye 6,6 milyon dolar para cezası verilmiş ve ömür boyu sermaye piyasalarından men edilmişti.
Evergrande’ın tasfiye memurları, Hui ve eski eşinin Çin dışındaki varlıklarını dondurmak ve şirketin kurucusu ile eski yöneticilerine ödenen yaklaşık 6 milyar dolarlık temettü ve ücretleri geri almak için de hukuki mücadele yürütüyor.
Kaynak: Reuters
