Telif hakları düştükçe, eski kitaplar için yeni bir hayat başlıyor

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print


Yaklaşık bir asır önce, yayıncı Alfred A. Knopf, Lübnan asıllı Amerikalı şair ve ressam Halil Cibran’ın “Ermiş” adlı kitabını yayınladı. İlk baskısında 1.500 kopya ile çıkan “Ermiş” büyük bir başarı kazandı ve yalnızca Kuzey Amerika’da 9 milyondan fazla sattı.

Knopf’un adını taşıyan yayınevi, Kuzey Amerika’nın telif hakkını elinde bulunduruyor. Fakat “Ermiş” kitabının telif hakları 2019’un ilk günü olan 1 Ocak’ta kamuya geçecek. Cibran ile birlikte, Marcel Proust, Willa Cather, D. H. Lawrence, Agatha Christie, Joseph Conrad, Edith Wharton, P. G. Wodehouse, Rudyard Kipling, Katherine Mansfield, Robert Frost ve Wallace Stevens gibi binlerce ismin kitaplarının telif hakları da artık kamu malı sayılacak.

The New York Times’ın haberine göre, 2019 yılında, telif hakkı ile korunan birçok kitabın telif hakları düşecek. Yayıncılar ve telif haklarını elinde bulunduran vakıflar için önemli sonuçları olacak bu gelişme, okuyucular içinse yeni edisyonlar ve çeviri tercihlerine ulaşabilme şansı anlamına gelecek. Fikri mülkiyet davası ile karşılaşmadan klasik öykülere dayalı yeni eserler yaratan yazarlar ve diğer sanatçılar için de bir nimet olacak.

Mevcut eserlere getirilen telif hakkı sınırlaması, 1998’de düzenlenen ve 20 yıl boyunca telif hakkı korumasını uzatan mevzuata dayanıyor. Kanun, 1923’ten 1977’ye kadar yayınlanan çalışmaların telif haklarını sıfırladı; yayınlandıktan sonra 75 yıl olan telif hakkı 95 yıla kadar uzatıldı. (Düzenleme, “Mickey Mouse Koruma Yasası” olarak anılıyor. Çünkü Mickey’yi içeren ilk Disney filmi olan “Steamboat Willie”nin telif hakları 2024 yılına kadar bu yasayla koruma altına alınmıştı.)

Her ocak ayında , yeni bir roman, oyun, beste ve filmin telif hakkı düşecek. Önümüzdeki birkaç yıl, özellikle 1920’lerin Batı edebiyatı için böylesine verimli ve deneysel bir dönem olması nedeniyle, F. Scott Fitzgerald, William Faulkner, Ernest Hemingway ve Virginia Woolf gibi ustaların yükselişiyle, özellikle çarpıcı olacak.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus