İniş ve çıkışlarıyla bipolar bozukluğu fotoğraflamak

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

New York Times’tan alıntıdır.

Tıp dergisi The Lancet, kafasını kurcalayan bir psikolojik rahatsızlığı fotoğraflamasını isteyince Matthieu Zellwerger’in aklına, bipolar bozukluk sahibi bir arkadaşı geldi. Tıpkı öfkeli, fakat iyi niyetli insanların da diyeceği gibi, arkadaşının nasıl içinden çıkılmaz bir “görünmez özre” sahip olduğundan bahsettiğini biliyordu.

Fakat Zellwerger aynı zamanda, arkadaşında kendisini ona bipolar bozukluk üzerine bir fotoğraf çalışması önermeye iten bir şey de buldu:

“Bir süredir onunla vakit geçiriyorum. Ve beni gerçekten şaşırtan şey de -bununla yüzleşelim- bipolarlar arasında çok zeki insanların oranının daha fazla olması. Pek çoğu rahatsızlığı konusunda çok şeffaf. Hayatlarına nasıl bir etkisi olduğu hakkında düşünmüşler. Onlarla konuşmak çok ufuk açıcıydı.”

Bu adam, içinde kendisiyle konuşup zihinsel alanını ele geçirmeye çalışan insanlar gördüğü rüyalarını anlatmak için fotoğrafçı ile çalıştı. İsviçre, 2017.
Zellwerger’in yaşadığı Zürih Üniversitesi Hastanesi’nin kapalı acil psikiyatri koğuşundan hastane bahçesinin görünümü. Kimi hastaların dışarı çıkmasına kendi güvenlikleri için müsaade edilmiyor. İsviçre, 2018.
Yazar ve besteci Emily Maguire, daha da üretken olduğu ve aklıyla kimliğini kaybettiğini sandığı manik nöbetleri tasvir ediyor. İsviçre, 2018.

Zellwerger yaşadığı ülke İsviçre’de ve Britanya’da manik çıkışlarla depresif inişler arasında gidip gelen bipolar bozukluk sahibi insanlarla ve onların aileleri veya sevgilileri ile 18 ay geçirdi. Deneyimlerini paylaşmaya açık hasta hakları grupları ve tedavi merkezlerinde konunun peşine düştü.

“Bozuklukla ilgili çok sayıda yanlış kanı var. Hastaların çoğu ise bunları yalanlamaktan hoşnut” diyor Zellwerger: “Ruhsal hastalıklarla ilgili böyle bir damgalama mevcut. Hastalardan biri bana, arkadaşına bipolar olduğunu söyleyince arkadaşı ona ‘Beni baltayla mı kovalayacaksın yani?’ demiş. İnsanlar bipolar hastaların kontrolsüz veya tehlikeli olduğunu sanıyor. Ama gördüğüm tek saldırgan davranış insanların kendi kendilerine saldırmasıydı.”

Bu adam manik nöbetleri sırasında nasıl yerin içine doğru kayıyormuş gibi hissettiğini, sadece manik nöbetler sırasında ulaşılabilen dünyalara nasıl kapıların açıldığını anlattı. İsviçre, 2018.
Şiddetli, depresif nöbetlerden kurtulmak için elektroşok terapisi alan bir kadın. Elektroşokun hayatını kurtardığını söylüyor. İsviçre, 2018.
Manik nöbet geçiren bir kadın, huzur ve heyecan arasında titreyerek, Zürih Üniversitesi Hastanesi’nde sigara içme salonunda. İsviçre, 2018.

Fotoğrafladığı insanlar Zellwerger’in rahatsızlıkla ve onunla mücadele etme biçimleri hakkındaki kavrayışını artırmış, hatta kimi zaman mantığa aykırı yollarla. Bir hasta manik nöbetlerinde keyiften kendini kaybettiğini söylerken, diğeri işaretler gördüğüne, hatta sadece kendisinin anlayabileceği gizli mesajlar duyduğuna inanıyor.

Diğerleri varlık üzerine düşündüklerini, inişlerle çıkışlar arasındaki kişinin kim olduğunu merak ettiklerini söyledi. Zellwerger, bir kadının, “aynı anda iki kişi gibi hissettiğini” söylediğini aktardı: “Biri açık renkli, diğeri koyu. Hangisinin kendisi olduğunu çözemiyordu.”

Zürih Üniversitesi Hastanesi’nde bir kadın, acil psikiyatri koğuşu sakinleri için tek dolaşma alanında.
Bir adam parkta eroin hazırlarken. Sık sık madde kullanımıyla ilişkilendirilen bipolar bozukluğa toplumun onaylamadığı davranışlar eşlik edebilir. İsviçre, 2015.

Ama yine de, bipolar bir kadının evliliğine şahitlik etmek gibi keyifli anlar da yaşamış. “Bütün bir ömrü birlikte geçirmişler, çok güçlü bir aşk hikayesi” diyor Zellwerger: “Eşi, karısının manik nöbetleri sırasında son derece yaratıcı olabildiğini biliyor. Gerçeklikten koptuğu zaman muhabbetin muhabbeti açtığını söyledi. Düşmeye başladığında, tartışır ve beyninin keşfettiklerini anlatırdı.”

Zellwerger, bebek düşürme dahil hassas konuları önceden ustalıkla ele aldı. Onun motivasyonu ve verdiği tavsiye, çok basit: “Kalbimin derinliklerinde, bu insanların hayatlarına bir ilgi duyuyorum. Bir reçete yok; bu konuya yaklaşımımız samimi olmak, yargılayıcı değil. Bu fotoğrafları çekmem, kısmen bu konuların gizli saklı, belgelenmemiş, veya tabu olmasından geliyor. Fakat bunlar görülmesi ve anlatılması gereken konular.”

Bir koltukta oturan şiddetli depresyon yaşayan bir hastanın yansımasıyla, Zürih Üniversitesi Hastanesi acil psikiyatri koğuşunun avlusu. İsviçre, 2018.
Çizimleriyle poz veren ressam L’Aziza, manik nöbetlerinin çizmeye ve yaratmaya yönelik bastıramadığı, engelleyemediği bir içgüdüye yol açtığını söylüyor. İsviçre, 2018.
Maguire başarılı kariyerini besleyen manik nöbetleri sırasında yazdığını ve besteler yaptığını söylüyor. Sanatçı, manik nöbetlerini karakterize eden kişisel unsurlarının bir portresini üretmesi için, Zellwerger’le çalıştı.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Medyascope internet sitesinde çerezlerden faydalanılmaktadır.

Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikası ve Çerez Politikası'nı inceleyebilirsiniz.

  • Medyascope
  • Medyascope Plus