Benoit Vitkine: “Rusya, Suriye konusunda sabırsızlığını saklayamıyor mu?”

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
Le Monde’un Doğu Avrupa ülkeleri uzmanı Benoit Vitkine, Rus basınında Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı sert bir şekilde eleştiren makalelerin yayımlanmasının ne anlama geldiğini analiz etti.

Nisan ayı ortasında Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ı sert bir şekilde eleştiren bir dizi makalenin Rus basınında yayımlanması, Vladimir Putin yönetiminin Esad’a karşı duyduğu memnuniyetsizliğini ifade etmesinin bir yolu olarak görüldü ve gözlemcilerin merakını uyandırdı.

Bu yazıların ortak özelliği, Suriye rejiminin yaptığı yolsuzluklara ve Esad’ın halk desteğinin düşük oluşuna odaklanması. Bir ankete göre Esad, 2021 cumhurbaşkanlığı seçiminde oy verecek kişilerin sadece yüzde 32’sinin desteğini alabiliyor. Bu veriler, paralı asker şirketi Wagner‘in patronu olan işadamı Yevgeny Prigozin tarafından kontrol edilen RIA FAN sitesinde de yayımlandı. Prigozin, Kremlin’in Rusya dışında sürdürdüğü gizli görevlerinin başındaki kişi. Diğer siteler de bu söylentilerden yola çıkarak, “Esad ailesinin kaprisleri” konusu üzerinde durarak, Moskova’da teorik açıdan tabu olarak görülen bir soruyu gündeme getirdi: “Esad’ın yerini kim alabilir?”

RIA FAN, yayımladığı yazıları tepkiler üzerine sildi ve Esad hakkında çıkan “sahte haberleri” siteye siber saldırı düzenlendiği söyleyerek açıklamaya çalıştı. Bazı gözlemcilere göre, Prigozin şu anda Şam yönetimini parçalayan aşiret kavgalarına da müdahale etmeye çalışmış olabilir. Esad’ın kuzeni Rami Mahluf‘un gözden düşen babası ve erkek kardeşi, Rusya’ya yerleşmişti ve Rusya’da da destekçileri var.

Rusya ve Suriye arasında anlaşmazlıklar, hatta çatışmaların yaşanması yeni bir şey değil. Ama şimdiye kadar bu konular genellikle konuşulmazdı. Son haftalarda, iki tarafın çıkarları çatışmaya başladı. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve koronavirüs salgını nedeniyle zayıflayan Rusya, özellikle Türkiye ile daha fazla gerginlik yaşamaktan kaçınmak isterken Şam, ülkenin kuzeybatısında, İdlib’de savaşmak için bastırıyor. Rusya Bilimler Akademisi Ortadoğu Araştırmaları Merkezi Direktörü Aleksandr Şumilin, “Moskova diplomatik ve siyasi kanalları zaten kullanıyor. Daha önce de anlaşmazlıklar olmuştu ama bu denli ciddi değillerdi. Bugün, Suriye konusunu gündemden çıkarmak için Rusya’nın gerçek ya da kurgusal bir siyasi çözüme ihtiyacı var” diyor.

Bloomberg ajansının Rus yönetimine yakın anonim dört kaynağa dayandırdığı haberine göre Rusya, Esad yönetiminin hem bölgesel sorunların çözümü olarak hem de çatışmanın siyasi çözümü için muhalefetle görüşmelerdeki kararlılığı karşısında sabırsız davranıyor.

Eski Rus diplomat Aleksandr Aksenenok da “Esasen Rus uçaklarının desteği sayesinde kazanılan taktiksel başarılara rağmen, İdlib’deki olaylar askeri yollarla mümkün olanın sınırlarını gösterdi. Türkiye ve Rusya’nın, Suriye’nin siyasi geleceğinin ne olabileceğine dair ortak bir vizyona dayanan bir anlaşmaya varmaları gerekiyor” diye yazdı.  

Aksenenok’un bu sözleri sarf ettiği makalesinin devlete bağlı Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi tarafından yayımlanması, Moskova’nın hoşnutsuzluğunu kamuoyuna duyurma ve Şam üzerinde baskı oluşturma çabası olarak yorumlandı. Ancak Aksenenok’un uzun zamandır Suriye’de bir uzlaşmayı desteklediği biliniyor ve Esad hakkındaki şüphelerini düzenli olarak dile getiriyor.

Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi’nde çalışan Ortadoğu uzmanı Maksim Suçkov ise, “Moskova’nın Şam’a söylediklerinin ne anlama gelebileceği analiz edilirken durum abartılıyor” diyor.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus