Kerry giderayak Netanyahu’yu öfkelendirdi

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Geçen hafta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde, İsrail’in Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te inşa ettiği yerleşim yerlerinin uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiğini belirten karar, ABD’nin veto hakkını kullanmaması ve çekimser kalması sonucu kabul edilmişti. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, dün yaptığı bir açıklamada ABD’nin BM oylamasında çekimser kalma kararını savundu ve Filistin-İsrail sorununa iki devletli bir çözüm getirilmesinin “ciddi bir şekilde tehlikede” olduğunu belirtti.

Kerry şöyle konuştu: “İsrailliler ve Filistinlilerin adil ve sürdürülebilir bir barış sağlamasının tek yolu iki devletli bir çözüm. Sadece bu şekilde İsrail’in demokratik bir Yahudi devleti olarak geleceği ve komşularıyla barış içinde yaşaması güvence altına alınabilir. Bu, aynı zamanda Filistin halkının özgürlük ve onurunun güvence altına alınmasının tek yolu.”

Kerry: İsrail, tarihindeki en sağcı hükümet tarafından yönetiliyor

Konuşmasında, İsrail’in inşa etmeye devam ettiği yerleşim yerlerinin iki devletli çözümü gittikçe zora soktuğunun ısrarla altını çizen Kerry, eğer tek devletli bir çözüme gidilirse İsrail’in bir yandan Yahudi devleti olmakta ısrar edip diğer yandan demokratik olmasının mümkün olmadığını belirtti. Kerry şöyle dedi: “Şu anda o topraklarda yaşayan Yahudiler ve Filistinlilerin sayısı aşağı yukarı birbirine eşit. Bir tercih yapmaları gerekiyor: Ya tek bir devlet altında birlikte yaşayabilirler ya da iki devlete ayrılabilirler. Ancak şöyle bir hakikat var: Eğer tercihlerini tek devletten yana kullanırlarsa, İsrail ya bir Yahudi devleti ya da demokratik bir devlet olmak zorunda. İkisi bir arada olamaz. Dahası, eğer bu topraklarda tek bir devlet olursa, Filistinliler kendi topraklarında potansiyellerini hayata geçirme şansını asla bulamayacaklar.” Kerry konuşmasında ayrıca İsrail’in şu anda “en radikal unsurların yön verdiği tarihindeki en sağcı hükümet tarafından” yönetildiğini belirtti.

Trump: “İsrail sık dişini, 20 Ocak yaklaşıyor”

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Kerry’nin konuşmasının ardından yaptığı açıklamada ABD Dışişleri Bakanı’nın açıklamalarını “İsrail karşıtı” olarak tanımladı ve ABD Dışişleri Bakanı’nın İsrail’in inşa ettiği yerleşim yerlerine “obsesif bir şekilde odaklandığını” öne sürdü.

Kerry’nin konuşmasına bir diğer cevap ise Ocak ayında göreve başlayacak Donald Trump’tan geldi. Trump, attığı tweetlerde şunları söyledi: “İsrail’e bu şekilde saygısızca davranılmasına ve İsrail’in böyle hor görülmesine izin vermeye devam edemeyiz. Bir zamanlar ABD onların harika bir arkadaşıydı ama artık öyle değil. Sonun başlangıcı İran anlaşmasıyla geldi, şimdi de bu (BM)! İsrail güçlü kal, 20 Ocak hızla yaklaşıyor!”

İki Devletli Çözüm Nedir?

Batı Şeria, Gazze ve Doğu Kudüs’te, 1967’de Arap devletleri (Mısır, Ürdün, Lübnan ve Suriye) ve İsrail arasında gerçekleşen Altı Gün Savaşları’ndan önceki sınırları temel alan bir Filistin devleti kurulmasını öngören çözüm. Ancak uzun süredir masada olan bu çözüm önerisinin gerçekleşememesinin önünde, sınırların tam olarak belirlenememesi, Kudüs’ün nasıl paylaşılacağı, mülteciler, İsrail’in Filistinlilerin kendisini bir Yahudi devleti olarak tanımasındaki ısrarı ve Batı Şeria ile Gazze’nin coğrafi olarak bir bağlantısının olmaması gibi engeller var.

Filistinliler, kurulacak bir Filistin Devleti’nin 1967’deki sınırlarına sahip olması gerektiğini savunuyor. Ancak şu anda Batı Şeria’da birçok İsrail yerleşim alanı var, şayet bir Filistin Devleti kurulursa bu alanların ne olacağı belirsiz. Kudüs de bir Filistin Devleti kurulmasının önündeki önemli bir engel; İsrail şehrin ikiye bölünmesini kabul etmek istemiyor. Filistinliler ise aslında Filistin topraklarında olması gereken Doğu Kudüs’teki kutsal topraklardan vazgeçmemekte kararlı.

Filistinlilerin bir diğer talebi ise 1948’teki savaş sonunda ülkeyi terk etmek zorunda kalan Filistinlilere “geri dönüş hakkı” tanınması. İsrail buna kesinlikle karşı çıkıyor. İsrail aynı zamanda Filistinlilerin kendisini bir “Yahudi devleti” olarak tanımasını istiyor. Ancak Filistinliler buna, İsrail nüfusunun beşte birini oluşturan Filistinlilerin varlığını yok sayacağını öne sürerek karşı çıkıyor.

Birçok İsrailli ve Filistinliye göre şu noktadan sonra iki devletli bir çözüm olması neredeyse imkansız. Aşırı sağcı İsrailliler, İsrail’in bütün Batı Şeria’yı ilhak etmesi ve Filistinlileri komşu Arap ülkelerine yerleştirmesini istiyor. İki devletli çözümün mümkün olmadığını düşünen Filistinliler ve bazı İsraillilere göre ise şu an gelinen noktada tek çözüm, İsrail ve işgal altındaki Filistin topraklarında eşit vatandaşlığa dayanan demokratik tek bir devlet kurulması.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus