İSTANBUL (Medyascope) – Ermenistan’da düzenlenen parlamento seçimlerini, geçici sonuçlara göre aldığı yüzde 49,81’lik oy oranı ile Nikol Paşinyan’ın Sivil Sözleşme Partisi kazandı. Paşinyan, seçimlerin ardından Türkiye ve Azerbaycan’a “barış, sınırın açılması ve diplomatik ilişki” mesajı verdi.
Haberin özeti:
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- Ermenistan’da 2 bin 5 sandığın tamamı sayıldı ve Sivil Sözleşme Partisi yüzde 49,81 oyla birinci oldu.
- Başbakan Nikol Paşinyan, seçim sonucunu “barış, bölgesel kalkınma ve iş birliği” yönünde verilmiş bir destek olarak yorumladı.
- Başbakan, Türkiye ile sınırın açılması ve diplomatik ilişkilerin kurulması gerektiğini söyledi.
- Paşinyan, Azerbaycan ile parafe edilen barış anlaşmasının imzalanması ve TRIPP projesinin başlatılması çağrısı yaptı.
- Muhalefet kampanya sürecinde Paşinyan’ı devlet imkânlarını kullanmak ve otoriterleşmekle suçladı.
İlgili haberler:
Ermenistan’da düzenlenen parlamento seçimlerini resmi olmayan sonuçlara göre Başbakan Nikol Paşinyan liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi kazandı. Paşinyan’ın partisi oyların yaklaşık yarısını alarak seçimi açık ara önde tamamladı.
Armenpress’in aktardığı verilere göre ülke genelindeki 2 bin 5 sandığın tamamı sayıldı. Seçimlere 1 milyon 476 bin 916 seçmen katıldı. Paşinyan’ın partisi Sivil Sözleşme, 727 bin 160 oyla yüzde 49,81’e ulaştı ve parlamentodaki en büyük siyasi güç konumunu korudu.
Sonuçlara göre Güçlü Ermenistan İttifakı 340 bin 62 oyla yüzde 23,29, Ermenistan İttifakı 145 bin 97 oyla yüzde 9,94, Müreffeh Ermenistan Partisi ise 58 bin 368 oyla yüzde 4 oy aldı.
Bu tabloya göre Ermenistan Parlamentosu’na dört siyasi parti girmeye hak kazandı: Sivil Sözleşme Partisi, Güçlü Ermenistan İttifakı, Ermenistan İttifakı ve Müreffeh Ermenistan Partisi.
Paşinyan Türkiye ve Azerbaycan’a ne mesaj verdi?
Oy sayımı devam ederken seçimleri kazandıklarını ilan eden Paşinyan, bir Türk gazetecinin “Türkiye ve Azerbaycan’a hangi mesajı vermek istersiniz?” sorusunu şöyle yanıtladı:
Ermenistan halkı, tamamlanan parlamento seçimlerinde barış ve bölgesel kalkınma ile iş birliği yönünde oy kullandı. Hem Türkiye’den hem de Azerbaycan’dan buna olumlu karşılıklar geleceğini umuyorum.
Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın kurumsallaştırılması gerektiğini söyleyen Paşinyan, Türkiye ile ilişkiler için de sınırın açılması ve diplomatik temasların kurulması çağrısı yaptı.
Paşinyan, “Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barışı kurumsallaştırmalıyız. Türkiye ile sınırımızı açmalıyız; daha doğrusu Türkiye sınırı açmalıdır. Ayrıca diplomatik ilişkiler tesis etmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Başbakan, Ermeni ürünlerinin ithalat ve ihracatı için Ahılkelek-Kars Demiryolu Hattı’nın açılması yönündeki karar nedeniyle teşekkür etti ve “Türkiye ile çok olumlu bir ivme yakaladık. Ancak diplomatik ilişkilerin kurulması ve sınırın tamamen açılması için bu süreci sürdürmemiz gerekiyor” dedi.
“Bölge çıkmaz olmaktan çıkıp kavşak noktasına dönüşecek”
Paşinyan, Ermenistan ile Azerbaycan’ın barış anlaşmasını daha önce parafe ettiğini hatırlattı ve artık anlaşmanın imzalanması gerektiğini söyledi.
Başbakan, “Bu anlaşmayı imzalamalıyız. Bölge açısından dönüştürücü nitelikte olan TRIPP projesini de mümkün olan en kısa sürede başlatmalıyız. Bu, bölgemizdeki ablukanın aşılması anlamına gelecektir. Bu son derece önemli bir gelişmedir; çünkü bölgemiz bir çıkmaz olmaktan çıkıp bir kavşak noktasına dönüşecektir” dedi.
Paşinyan’ın bu sözleri, seçim zaferinin ardından Erivan’ın Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşme hattında ilerleme niyetini koruduğunu gösterdi.
AB ile yakınlaşma sürecek mi?
Paşinyan, basın toplantısında Ermenistan’ın Avrupa Birliği (AB) ile yakınlaşma politikasını sürdüreceğini de söyledi ancak bu yönelimin, Rusya öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinden vazgeçmek anlamına gelmediğini vurguladı.
Rus gazetesi İzvestiya’nın sorusunu yanıtlayan Paşinyan, “Avrupa Birliği ile yakınlaşma politikamızı sürdüreceğiz. Ancak aynı zamanda Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılımımızı ve üyeliğimizi de devam ettireceğiz. Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye diğer ülkelerle ilişkilerimizi geliştirmeyi sürdüreceğiz. Elbette, Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde iş birliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunacağız” dedi.
Paşinyan, seçim sonuçlarının ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüştüğünü, ancak bunun resmî olmayan bir görüşme olduğunu söyledi. Gürcistan Başbakanı Irakli Kobakhidze ile de gayriresmî bir görüşme yaptığını belirtti.
Seçim kampanyası nasıl geçti?
Paşinyan seçim kampanyasını “Barış için ayağa kalk” sloganıyla yürüttü. Kampanyasının merkezinde ise “Gerçek Ermenistan” doktrini yer aldı. Bu yaklaşım, Azerbaycan ile barış içinde, Avrupa ile bütünleşmiş ve Moskova’ya bağımlılığı azaltmış bir Ermenistan hedefini içeriyor. Aynı zamanda toprak temelli iddialardan uzaklaşmayı öngörüyor.
Seçim kampanyası yer yer gerilim dolu geçti.
Özellikle Dağlık Karabağ’dan yerinden edilmiş Ermenilerle yaşanan tartışmalar dikkat çekti. Bu gerilimlerden birinde Paşinyan’ın sivil aktivist Artur Osipyan’a sert ifadeler kullandığı, ardından Osipyan’ın seçim kampanyasını engellemek suçlamasıyla gözaltına alındığı ve protesto amacıyla açlık grevine başladığı bildirildi.
Muhalefet, bu gelişmeler nedeniyle Paşinyan’ı giderek otoriterleşmek ve devlet imkânlarını kendi lehine kullanmakla suçladı. Kamu görevlilerine mitinglere katılmaları yönünde baskı yapıldığı da öne sürüldü.
Muhalif Ermenistan İttifakı’ndan milletvekili Artur Haçatryan, “Paşinyan ve yönetimi mümkün olan ve olmayan tüm idari araçları kullanıyor. Korku ortamı yaratıyor ve şantaj yapıyorlar. Bu kadar gergin bir kampanya hatırlamıyorum” dedi.
Muhalefet neden bölündü?
Paşinyan’ın karşısındaki muhalefet birden fazla parti ve ittifak altında seçime girdi. Bu hattın en önemli aktörlerinden biri, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki Ermenistan İttifakı oldu.
Eski Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın Cumhuriyetçi Partisi ise aday çıkarmadı ancak destekçilerine mevcut yönetime karşı oy verme çağrısı yaptı. Her iki eski lider de Rusya ile güçlü askeri ve ekonomik bağların yeniden kurulmasının Ermenistan’ın ulusal güvenliği için tek yol olduğunu savunuyor.
Paşinyan’ın önemli rakiplerinden biri de servetini Rusya’da kazanan milyarder Samvel Karapetyan’dı. Hükümeti devirmeye yönelik komplo kurmakla suçlanan Karapetyan ev hapsinde bulunuyor ve seçim kampanyasını yeğeni aracılığıyla yürütüyor.
Dağlık Karabağ Paşinyan’ın desteğini nasıl etkiledi?
Yaklaşık üç milyon nüfuslu Ermenistan, son yıllarda Batı ile ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, en büyük ticaret ortağı Rusya ile bağlarını da sürdürüyor. Paşinyan bu yılın başlarında Erivan’da Avrupa Birliği liderleri ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katıldığı geniş kapsamlı bir zirveye ev sahipliği yaptı.
Buna karşın Paşinyan’ın iç siyasetteki desteği, 2021’deki yüzde 54 seviyesinden bugün yaklaşık yüzde 30’a geriledi. Bunun başlıca nedeni, 2023’te Azerbaycan’ın kontrolünü ele geçirdiği Dağlık Karabağ oldu. Bölge, Azerbaycan sınırları içinde yer alıyor ve öncesinde yaklaşık 100 bin etnik Ermeni’ye ev sahipliği yapıyordu.
Paşinyan’ı eleştirenler, Azerbaycan ile barış adına verilen tavizleri affetmiş değil. Bu eleştiriler arasında, Azerbaycan’da tutuklu bulunan Dağlık Karabağ’ın eski liderlerinin serbest bırakılması için yeterince aktif kampanya yürütülmediği iddiası da yer alıyor.
Azerbaycan ile yapılan barış anlaşması da Ermenistan toplumunda derin bir bölünme yaratmış durumda. Yakın tarihli bir ankete göre kamuoyunun yüzde 44’ü anlaşmayı desteklerken, yüzde 41’i karşı çıkıyor.
Tüm bu gerilimlere rağmen Paşinyan, birçok seçmen için yolsuzluk ve otoriterlikle anılan geçmişe dönüşe karşı tek alternatif olarak görülüyordu. Sandığa giden seçmenler açısından asıl soru ise jeopolitik tercihlerin ötesinde, Paşinyan’ın izlediği yönün ekonomik maliyetlerine katlanıp katlanmayacakları oldu. Rusya’nın baskıları bu maliyetleri daha hissedilir hale getirirken, Avrupa ile yakınlaşmanın sonuçları hâlâ uzak bir ihtimal olarak görülüyor.
