Libération: Smirnoff dezenfektanından Gucci maskelerine – Bir sanayinin dönüşümü

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print

Avrupa genelinde, küçük veya büyük şirketler dezenfektan, maske veya solunum cihazı üretmek için üretim zincirlerini değiştirmeye başladı.

Tüm dünyada, koronavirüs salgınıyla birlikte savaş metaforu tam manasıyla yeniden ortaya çıktı; sağlık personeli “savaşıyor”, toplum ise “genel bir seferberlik” halinde. Bu süreçte iyi bir imaj oluşturmaya hevesli olan şirketler, “savaşa” kendi yollarıyla katılmaya karar verdi. Tekstil atölyeleri kıyafet yerine maske, alkollü içecek üreten şirketler ise dezenfektan üretmeye başladı. HEC Paris’te profesör olan Jeremy Ghez’e göre; “Bu dönüşümler şimdilik gelir elde etmekten çok bir bağış anlamına geliyor. Bu projelerin şirketler için reddedilemez bir itibar boyutu var, ancak sadece bununla sınırlı değil. Şirketler, piyasanın çökmesinden korktukları için krizden en hızlı şekilde çıkabilmek için ellerinden geleni yapıyor.

İtalya’da bir deri atölyesinde maske yapılıyor.

Salgının, tüm Avrupa’da üretim ve sanayi zincirlerinde değişiklik yarattığı görülüyor. Tüm ülkelerde sağlık malzemelerinin stokları tükendi veya tükenmek üzere. Maskelerin, dezenfektanların ve solunum cihazlarının ithalatı yasaklanıyor. Bazı sektörler durmuş durumda ve tam anlamıyla bir acil durum yaşanıyor. Krizi aşabilmek ve ayakta kalabilmek için bazı sektörlere yönelmek gerekiyor çünkü her ülke kendi ihtiyaçlarını karşılamak zorunda. Ghez, “Her kriz zamanında bazı şirketler durumdan istifade etmeyi başarıyor, fakat şimdiki durum çok ayrı. Dışarıya çıkma yasaklarının yaygın olması, üretim sisteminin işlemesine engel oluyor, bu nedenle krizden kâr elde etmek daha zor” diyor.

Sözkonusu farklı sektörlere yönelme eğilimi ise çok katı standartlara tabi ekipmanların üretimiyle ilgili. Ancak konunun öneminin farkında olan Avrupa Komisyonu, salı günü “tıbbi kullanıma özel maskeler, yıkayıcı dezenfektörler ve sterilizasyon” için yeni standartlar kabul etti. Böylece devletler, tıbbi ekipmanların üretimi için yeni girişimlere kolayca izin verebilecek.

Fransız LVMH’nin ürettiği dezenfektan jel

Hidroalkolik jeller Avrupa’da eksik olan ilk sağlık ürünlerinden biriydi. Mart ayı başlarında, Dünya Sağlık Örgütü eczane ve kimya uzmanları için bir tarif yayınladı ve böylece Fransa’da, eczacılar kendileri mart ayının altısından bu yana jel üretebiliyor. Bu jellerin üretimi çok karmaşık değil ancak tüm dezenfektanlar normal şartlar altında Avrupa Birliği tarafından belirlenen standartlara uymalı ve piyasaya sürülmeden önce izin alınması gerekli. Fakat salgının yayılmasıyla, devletler bazı muafiyetler tanımaya başladı.

Başta Almanya ve Danimarka olmak üzere birçok ülke bunu yaptı. Fransa’da ise LVMH’nin (Moët Hennessy Louis Vuitton) parfüm üreten bölümü kısmen hidroalkolik jel üretimine dönüştürüldü. Şeker üreten Tereos grubu da beş fabrikasını haftada 11 bin litre jel üretecek şekilde yeniden düzenleyerek seferberliğe ortak oldu. 

20 Mart’ta Avrupa Kimyasallar Ajansı dezenfektanların içeriği ile ilgili yeni bir düzenleme yaptı. Jellerin üretimi için gerekli olan ana maddelerin (özellikle izopropanol, propan-1-ol ve etanol) eksikliğini, oyuna dahil olan alkol üreten şirketler karşıladı. Dünyanın en büyük içki şirketi Diageo, Smirnoff votkası ve viski üreticisi Johnnie Walker, jel üreticilerine 2 milyon litre 96 derece alkol hediye etti. 

Maske ihtiyacı da salgın başladığından bu yana katlanarak arttı. Buna karşılık moda ve giyim firmaları kendi faaliyetlerini geçici olarak yeniden yönlendirip maske üretimine geçmeye başladı. Fransa’da Balenciaga ve Yves Saint Laurent; İtalya’da, Gucci 1 milyondan fazla maske üretmeye ve sağlık personeli için 55 bin önlük dikmeye söz verdi. Jeremy Ghez’e göre kriz sırasında aldıkları kararlar, büyük gruplar için, özellikle genç yeteneklerin işe alınması konusunda stratejik bir önem taşıyor: “Şirketlerin etik konularda yaptıkları seçimler, genç mezunların o şirketi seçip seçmemelerinde etkili bir rol oynuyor.” 

İtalyan BVLGARI markasının ürettiği dezenfektan jel.

Solunum cihazları için ise olay biraz daha karışık, çünkü sadece bir avuç şirket bu pahalı ve sofistike cihazları üretiyor. ABD’de General Motors (GM), Ford ve Tesla solunum cihazı üretmeyi teklif etti. Durumun aciliyeti nedeniyle Başkan Donald Trump, geçen cuma günü GM’in bu cihazların üretimine başlayabilmesi için özel bir kanun çıkartabileceğini söyledi.

Share on facebook
Share on twitter
Share on pocket
Share on email
Share on print
  • Medyascope
  • Medyascope Plus